Διάλεξη για τα Αρχαία Ναυάγια στο Ν Ευβοϊκό

Γύρω στο 1950 "ψάρεψαν" στην περιοχή του Μαραθώνα τον Εφηβο του Μαραθώνα. Από τότε ξεκίνησαν υποβρύχιες αρχαιολογικές έρευνες, όμως ακόμη τα πολλά είναι στο βυθό και περιμένουν.

Το 2007 το Ινστιτούτο Εναλίων Αρχαιολογικών Ερευνών, σε συνεργασία με την Εφορεία Εναλίων Αρχαιοτήτων του Υπ.Πο. πραγματοποίησαν υποβρύχια αναγνωριστική έρευνα στον Ν.Ευβοϊκό, υπό την διεύθυνση του αρχαιολόγου κ. Γιώργου Κουτσουφλάκη, οπότε και εντοπίστηκαν πέντε αρχαία ναυάγια ή φορτία πλοίων και μία θέση αγκυροβολίας.

Την εξέλιξη αυτής της έρευνας θα παρουσιάσει ο κ.Κουτσουφλάκης την Κυριακή 29 Νοεμβρίου 2009 στις 11.00 στην αίθουσα εκδηλώσεων του Δημοτικού Σχολείου Μαραθώνα, με τον τίτλο "Τα αρχαία ναυάγια στο Νότιο Ευβοϊκό".

Τον συντονισμό και την πρόσκληση στην διάλεξη κάνουν οι πολύ ενεργοί Φίλοι του Αρχαιολογικού Μουσείου Μαραθώνα.

Η «ζωγραφική της βενετοκρατούμενης Κρήτης» στη Νέα Υόρκη

Μοναδικές κρητικές εικόνες του 15ου και 16ου αιώνα, συμπεριλαμβανομένων πρώιμων έργων του Δομήνικου Θεοτοκόπουλου, παρουσιάζει το Ωνάσειο Πολιτιστικό Κέντρο στη Νέα Υόρκη, στην έκθεση «Οι καταβολές του El Greco: η ζωγραφική εικόνων στη βενετοκρατούμενη Κρήτη».

Τα επίσημα εγκαίνια της έκθεσης θα τελέσει στις 8 Δεκεμβρίου 2009, ο υπουργός Πολιτισμού και Τουρισμού Παύλος Γερουλάνος, παρουσία του προέδρου του Ιδρύματος Ωνάση Αντώνη Παπαδημητρίου και των συνδιοργανωτών της έκθεσης, της Αιμιλίας Γερουλάνου, προέδρου του Μουσείου Μπενάκη και του Αρχιεπισκόπου Κρήτης Ειρηναίου. Η έκθεση θα διαρκέσει έως τις 27 Φεβρουαρίου 2010.

Όπως αναφέρεται σε σχετική ανακοίνωση, η έκθεση «Οι καταβολές του El Greco: η ζωγραφική εικόνων στη βενετοκρατούμενη Κρήτη», την επιμέλεια της οποίας έχει αναλάβει η δρ. Αναστασία Δρανδάκη, επιμελήτρια της Βυζαντινής Συλλογής του Μουσείου Μπενάκη στην Αθήνα, παρουσιάζει 46 εξαιρετικές εικόνες από μουσεία και ιδιωτικές συλλογές στην Ελλάδα, την Ευρώπη, τις ΗΠΑ και τον Καναδά, πολλές από τις οποίες θα «ταξιδέψουν» για πρώτη φορά στις ΗΠΑ για τις ανάγκες της έκθεσης.

Πυρήνα της έκθεσης αποτελούν έντεκα εξαιρετικές εικόνες από τη Συλλογή της Αγίας Αικατερίνης Σιναϊτών Ηρακλείου, του Επικοινωνιακού και Μορφωτικού Ιδρύματος της Ι. Αρχιεπισκοπής Κρήτης. Η εκκλησία της Αγίας Αικατερίνης στο Ηράκλειο, που ιδρύθηκε περίπου τον 10ο αιώνα ως μετόχι της ομώνυμης μονής στο Όρος Σινά, φιλοξενεί από το 1967 μια ιδιαίτερα σημαντική συλλογή Ορθόδοξων εικόνων και εκκλησιαστικών αντικειμένων. Δέκα από τις εικόνες της Συλλογής της Αγίας Αικατερίνης Σιναϊτών έχουν ταξιδέψει μόνο μία φορά στο παρελθόν, το 1993, για τις ανάγκες μίας έκθεσης στην Αθήνα. Το ενδέκατο έργο, «Ο Μυστικός Δείπνος» του Μιχαήλ Δαμασκηνού, παρουσιάστηκε εκτός Κρήτης μόνο μία φορά, στην έκθεση «El Greco: Ταυτότητα και Μεταμόρφωση», που παρουσιάστηκε το 1999 στη Μαδρίτη, τη Ρώμη και την Αθήνα.

Πέντε εικόνες της έκθεσης προέρχονται από τη συλλογή του Μουσείου Hermitage, η «Πιετά», η «Ανάσταση», το «Μη Μου Άπτου», η «Παναγία Νικοποιός» με τους αγίους Αθανάσιο, Σπυρίδωνα, Μαρίνα και Ρόκο και ο «Άγιος Δημήτριος» του Δονάτου Βιτζαμάνου. Από το 1930, όταν τα έργα αυτά εντάχθηκαν στη συλλογή του Ερμιτάζ, είναι η πρώτη φορά που ταξιδεύουν εκτός της Αγίας Πετρούπολης. Επίσης, για πρώτη φορά ταξιδεύει και η «Δέηση» του Νικολάου Τζαφούρη, από το Βυζαντινό Μουσείο Αντιβουνιώτισσας στην Κέρκυρα.

Ένα ιδιαίτερα σημαντικό σημείο της έκθεσης που οργανώνει το Ωνάσειο Πολιτιστικό Κέντρο στη Νέα Υόρκη είναι η παρουσίαση, για πρώτη φορά, δύο φύλλων τριπτύχου της ιταλικής περιόδου του Δομήνικου Θεοτοκόπουλου -της «Bάπτισης του Χριστού» που ανήκει στον Δήμο Ηρακλείου Κρήτης, και της «Προσκύνησης των Ποιμένων» που ανήκει στο Πανεπιστήμιο Queen's στο Kingston του Οντάριο-τα οποία έχει προταθεί ότι αποτελούσαν αρχικά τμήματα του ίδιου έργου.

Δύο ακόμη σημαντικά έργα της έκθεσης είναι η γνωστή πρώιμη εικόνα του Δομήνικου Θεοτοκόπουλου, «Η Κοίμησις της Θεοτόκου», η οποία σπάνια ταξιδεύει μακριά από τον χώρο φύλαξής της, τον ομώνυμο ναό στην Ερμούπολη της Σύρου, καθώς και ένα όψιμο έργο του El Greco, από την περίοδο της διαμονής του στην Ισπανία, «Η Στέψη της Θεοτόκου», το οποίο παρουσιάζεται για πρώτη φορά στην Νέα Υόρκη με την ευγενή παραχώρηση του Κοινωφελούς Ιδρύματος «Αλέξανδρος Σ. Ωνάσης», μητρικού ιδρύματος του Ωνασείου Πολιτιστικού Κέντρου.

Δανειστές της έκθεσης από την Ελλάδα είναι, το Βυζαντινό Μουσείο Αντιβουνιώτισσας στην Κέρκυρα, το Βυζαντινό και Χριστιανικό Μουσείο, η Δημόσια Βιβλιοθήκη της Λευκάδας, ο Δήμος Ηρακλείου Κρήτης, η Εθνική Πινακοθήκη-Μουσείο Αλέξανδρου Σούτζου, ο Ιερός Ναός Κοιμήσεως της Θεοτόκου στην Ερμούπολη Σύρου, το Κοινωφελές Ίδρυμα Αλέξανδρος Σ. Ωνάσης στην Αθήνα, το Μοναστήρι της Αγίας Αικατερίνης στο Ηράκλειο Κρήτης, το Μουσείο Μπενάκη, το Μουσείο Παύλου και Αλεξάνδρας Κανελλοπούλου, και η Συλλογή Μαριάννας Λάτση. Ανάμεσα στους δανειστές σε Ευρώπη, ΗΠΑ και Καναδά είναι το Ελληνικό Ινστιτούτο Βενετίας, το Μητροπολιτικό Μουσείο στη Νέα Υόρκη, το Μουσείο Hermitage της Αγίας Πετρούπολης και το Agnes Etherington Art Center του Πανεπιστημίου Queen's στο Kingston του Καναδά.

Την έκθεση, που οργανώνεται σε συνεργασία με το Μουσείο Μπενάκη και την Ιερά Αρχιεπισκοπή Κρήτης, θα συνοδεύει έγχρωμος κατάλογος 132 σελίδων, με όλα τα έργα της έκθεσης και κείμενα της επιμελήτριας Δρος Αναστασίας Δρανδάκη, της καθηγήτριας Βυζαντινής Αρχαιολογίας του Πανεπιστημίου Κρήτης, δρος Όλγας Γκράτσιου και του ομότιμου καθηγητή Ιστορίας της Τέχνης του Πανεπιστημίου Κρήτης, παγκοσμίου φήμης ειδικού στον Ελ Γκρέκο, δρος Νίκου Χατζηνικολάου.

www.kathimerini.gr με πληροφορίες από ΑΠΕ - ΜΠΕ


Περισσότερα στοιχεία για την έκθεση ΕΔΩ

Η ψηφιακή ζωφόρος του Παρθενώνα

Η ζωφόρος του Παρθενώνα, ένα μοναδικό έργο τέχνης, παρουσιάζεται σε έναν νέο δικτυακό τόπο (www.parthenonfrieze.gr) που αξιοποιεί τις τεχνολογίες του Διαδικτύου για την ανάδειξη και προβολή πολιτιστικού περιεχομένου.

Η εφαρμογή, η οποία αναπτύχθηκε από το Υπουργείο Πολιτισμού και Τουρισμού (Υπηρεσία Συντήρησης Μνημείων Ακρόπολης - Τομέας Ενημέρωσης και Εκπαίδευσης) και το Εθνικό Κέντρο Τεκμηρίωσης (ΕΚΤ), απευθύνεται τόσο στους ειδικούς επιστήμονες όσο και στο ευρύτερο κοινό, ενώ διαθέτει και ψηφιακά παιχνίδια για παιδιά.

Η ψηφιακή αναπαράσταση της ζωφόρου του Παρθενώνα παρουσιάζει, με εύληπτο και κατανοητό τρόπο στην ελληνική και αγγλική γλώσσα, τη συνολική εικόνα ενός έργου μεγάλης αρχαιολογικής αξίας. Χαρακτηρίζεται, όμως, ταυτόχρονα, και από επιστημονική τεκμηρίωση, γεγονός που την καθιστά απαραίτητο εργαλείο τόσο για τον αρχαιολόγο-μελετητή, που έχει τη δυνατότητα να διευρύνει τη σχετική έρευνα, όσο και για τον καθηγητή, που μπορεί να τη χρησιμοποιήσει ως εκπαιδευτικό βοήθημα.

Στον δικτυακό τόπο της ζωφόρου έχουν συγκεντρωθεί και υπομνηματισθεί, στην ελληνική και αγγλική γλώσσα, φωτογραφίες όλων των σωζόμενων λίθων της ζωφόρου των μουσείων Ακρόπολης, Βρετανικού και Λούβρου, οι οποίες έχουν συμπληρωθεί με τα σωζόμενα σχέδια του J.Carrey (1674) και του J. Stuart (1751), με σκοπό να δοθεί η κατά το δυνατόν πληρέστερη εικόνα του συνόλου.

Το Εθνικό Κέντρο Τεκμηρίωσης, πρωτοπορώντας στην ανάπτυξη ελληνικού ψηφιακού περιεχομένου, συνεργάζεται στην εφαρμογή για την ψηφιακή ζωφόρο του Παρθενώνα, εισάγοντας νέες Τεχνολογίες Πληροφορίας και Επικοινωνιών για ανοικτή πρόσβαση στη γνώση. Ο σχεδιασμός της εφαρμογής έχει αναπτυχθεί σύμφωνα με τα σύγχρονα δεδομένα παρουσίασης και προβολής πολιτιστικού περιεχομένου στο Διαδίκτυο, και αξιοποιεί τα εκπαιδευτικά προγράμματα που έχουν δημιουργηθεί από τον Τομέα Ενημέρωσης και Εκπαίδευσης της Υπηρεσίας Συντήρησης Μνημείων Ακρόπολης (ΥΣΜΑ) και αφορούν την περιγραφή της ζωφόρου του Παρθενώνα και την εμβάθυνση της γνώσης για αυτή.

Η νέα διαδικτυακή εφαρμογή της ζωφόρου, εμπλουτισμένη με διαδικτυακά παιχνίδια, ανανεώνει και αναβαθμίζει την πρώτη ψηφιακή εκδοχή που είχε παρουσιαστεί, σε CD-ROM και στο Διαδίκτυο, πριν από έξι χρόνια (η οποία εμφανίζεται σχεδόν πάντα πρώτη στις αναζητήσεις του Google, μεταξύ 50.000 καταχωρήσεων). Δίνεται, έτσι, η δυνατότητα σε όλους τους χρήστες του Διαδικτύου να έχουν μια ανοικτή πρόσβαση στη ζωφόρο του Παρθενώνα.

Τι είναι η ζωφόρος του Παρθενώνα

Η ζωφόρος του Παρθενώνα είναι μια συνεχής ανάγλυφη παράσταση με μορφές, που περιέτρεχε το επάνω μέρος του κυρίως ναού, μέσα από την εξωτερική κιονοστοιχία του, και είχε συνολικό μήκος 160 μέτρα και ύψος περίπου ένα μέτρο. Το θέμα της ζωφόρου είναι η πομπή προς την Ακρόπολη κατά τα μεγάλα Παναθήναια, τη γιορτή προς τιμή της θεάς Αθηνάς.

H ζωφόρος αποτελείται από 115 λίθους. Στην πομπή εικονίζονται περίπου 378 ανθρώπινες και θεϊκές μορφές και περισσότερα από 200 ζώα, κυρίως άλογα. Ομάδες ιππέων και αρμάτων καλύπτουν το μεγαλύτερο μέρος της ζωφόρου, ενώ ακολουθεί η πομπή της θυσίας, με τα ζώα και τις ομάδες ανδρών και γυναικών που φέρουν ιερά τελετουργικά σκεύη και προσφορές. Στη μέση της ανατολικής πλευράς, πάνω από την είσοδο του ναού, εικονίζεται η παράδοση του πέπλου που αποτελούσε το αποκορύφωμα του πολυήμερου εορτασμού των Παναθηναίων. Αριστερά και δεξιά εικονίζονται καθιστοί οι δώδεκα θεοί του Ολύμπου.

Από το σύνολο της ζωφόρου, σήμερα σώζονται 50 μέτρα στο Μουσείο της Ακρόπολης, 80 μέτρα στο Βρετανικό Μουσείο, ένας λίθος στο Μουσείο του Λούβρου, ενώ άλλα τμήματα βρίσκονται σε μουσεία στο Παλέρμο, το Βατικανό, το Wurzburg, τη Βιέννη, το Μόναχο και την Κοπεγχάγη.

Οι ενότητες της ψηφιακής ζωφόρου του Παρθενώνα

Το περιεχόμενο της διαδικτυακής εφαρμογής είναι οργανωμένο σε τρεις ενότητες με τους τίτλους: Ο Παρθενώνας - Γνωρίστε τη Ζωφόρο - Παίξτε με τη Ζωφόρο.

Η ενότητα «Ο Παρθενώνας» περιλαμβάνει κείμενα και εικονογράφηση που αφορούν την αρχιτεκτονική και τον γλυπτό διάκοσμο του Παρθενώνα. Η ενότητα για τη γλυπτική περιλαμβάνει τις υποενότητες: Αγαλμα της Αθηνάς, Αετώματα, Μετόπες, Ζωφόρος. Η «Ζωφόρος» αναλύεται στις ακόλουθες ενότητες: Το Θέμα της Ζωφόρου-Τα Παναθήναια, Ερμηνευτικές Θεωρίες, Σχεδιασμός και Κατασκευή, Ιστορία, Συντήρηση, Βιβλιογραφία. Το περιεχόμενο παρουσιάζεται μέσα από τρισδιάστατες καρτέλες οι οποίες περιλαμβάνουν τα σχετικά κείμενα και συνοδευτικές εικόνες.

Η ενότητα «Γνωρίστε τη Ζωφόρο» αναπτύσσεται με βάση ένα τρισδιάστατο μοντέλο του Παρθενώνα στο οποίο σημειώνονται οι τέσσερις πλευρές της ζωφόρου. Στην ενότητα αυτή ο χρήστης έχει δύο δυνατότητες: η πρώτη δυνατότητα που του δίνεται είναι να γνωρίσει τη ζωφόρο ανά πλευρά. Επιλέγοντας π.χ. τη βόρεια πλευρά, το τρισδιάστατο μοντέλο περιστρέφεται και στην οθόνη εμφανίζονται οι σωζόμενοι λίθοι της πλευράς που συμπληρώνονται με τα σχέδια του Carrey. Επιλέγοντας έναν λίθο της πλευράς, αυτός μεγεθύνεται στο κέντρο της οθόνης. Ο χρήστης μπορεί να τον δει από κοντά και να διαβάσει ένα κείμενο που περιγράφει λεπτομερώς την παράσταση του λίθου. Με τα κουμπιά πλοήγησης ο χρήστης μπορεί να μετακινηθεί στον διπλανό λίθο.

Η δεύτερη δυνατότητα της επιλογής «Γνωρίστε τη Ζωφόρο» έχει τίτλο «Θεματικές Περιηγήσεις». Εδώ ο χρήστης μπορεί να προσεγγίσει τη ζωφόρο μέσα από τα επιμέρους θέματά της: προετοιμασία, ιππείς, άρματα, πομπή θυσίας, θεοί και παράδοση του πέπλου.

Παιχνίδια με τη ζωφόρο

Η ψηφιακή ζωφόρος του Παρθενώνα προσφέρει σημαντικές εκπαιδευτικές δυνατότητες. Στην ενότητα «Παίξτε με τη Ζωφόρο», η οποία απευθύνεται κυρίως σε παιδιά, ένα κίτρινο κουτί, η μουσειοσκευή της Ζωφόρου, ανοίγει και βγαίνουν τα παιχνίδια.

Τα παιχνίδια «Γνωριμία με τις μορφές της πομπής», «Πορεία προς το βωμό» και «Παρατηρώντας τα άλογα» είναι παιχνίδια μνήμης και σκοπό έχουν να προσελκύσουν τα παιδιά σε μια πιο προσεκτική παρατήρηση των λεπτομερειών της ζωφόρου. Στην ίδια κατηγορία παιχνιδιών, όπου τα παιδιά καλούνται να ασκήσουν την παρατηρητικότητά τους, ανήκουν και τα δύο puzzle με τίτλο ”Το κρυμμένο άρμα” και ”Ένα δώρο για τη θεά Αθηνά”.

Το παιχνίδι με τίτλο ”Χρωματίζοντας ένα λίθο της ζωφόρου” έχει σκοπό να ζωντανέψει τις ανάγλυφες παραστάσεις της ζωφόρου και να βοηθήσει τα παιδιά να φανταστούν τα χρώματά τους. Το επόμενο παιχνίδι, με τίτλο ”Γίνε συντηρητής” προτείνει στα παιδιά να χρησιμοποιήσουν ένα ομοίωμα του λέιζερ με το οποίο έχει γίνει ο καθαρισμός των λίθων. Στο παιχνίδι ”Συνθέτω τη δυτική ζωφόρο” τα παιδιά προσπαθούν να βρουν τη σωστή θέση των 16 λίθων της δυτικής ζωφόρου που εικονίζουν την προετοιμασία της πομπής των Παναθηναίων. Στα παιχνίδια με τίτλους ”Ολύμπια αινίγματα: βρες τους θεούς” και ”Αγώνες που έμειναν … στα αγγεία” τα παιδιά πρέπει επίσης να αντιστοιχίσουν το κείμενο με την εικόνα.

Η ενότητα ”Παίξτε με τη Ζωφόρο” έχει εμπλουτιστεί και με ένα animation με τίτλο ”Και ξαφνικά το άλογό μου έγινε μαρμάρινο”. Σ’ αυτό, ένας από τους ιππείς της ζωφόρου έχει ”ζωντανέψει” και καλπάζοντας, ψάχνει να βρει τη θέση του στην πομπή. Τη στιγμή ακριβώς που βρίσκει τη θέση του … μαρμαρώνει.

Η εφαρμογή για τη ζωφόρο του Παρθενώνα αναπτύχθηκε στο πλαίσιο του έργου «Εθνικό Πληροφοριακό Σύστημα Έρευνας και Τεχνολογίας (ΕΠΣΕ+Τ)-Γ' ΦΑΣΗ, Αποθετήρια και Επιστημονικά Ηλεκτρονικά Περιοδικά Ανοικτής Πρόσβασης», το οποίο υλοποιείται από το Εθνικό Κέντρο Τεκμηρίωσης, με συγχρηματοδότηση κατά 80% από την Ευρωπαϊκή Ένωση - Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης και κατά 20% από το Ελληνικό Δημόσιο (Επιχειρησιακό Πρόγραμμα «Κοινωνία της Πληροφορίας», Γ' ΚΠΣ 2000-2006). Συντονιστές του έργου ανάπτυξης της εφαρμογής ήταν από την ΥΣΜΑ οι Κ. Χατζηασλάνη και Ε. Καϊμάρα και από το ΕΚΤ η Ε. Σαχίνη. Την καλλιτεχνική επιμέλεια είχε ο Κ. Αντωνιάδης, ενώ η φωτογραφική ανασύνθεση έγινε από τον Σ. Μαυρομμάτη. Τεχνικός υπεύθυνος της εφαρμογής είναι ο Ν. Χούσος. Η ανάπτυξη της εφαρμογής έγινε από τον Γ. Κουτσούκο.

www.kathimerini.gr με πληροφορίες από ΑΠΕ-ΜΠΕ

Βιομηχανικά τοπία στα νησιά

Μεταλλικός φορέας σκάλας στη Μήλο


Σε ένα ιδιόμορφο, απαξιωμένο και εν κινδύνω κομμάτι του τεχνικού μας πολιτισμού στα μεταλλεία, ορυχεία και λατομεία των νησιών του Αιγαίου της βιομηχανικής εποχής αναφέρεται το λεύκωμα των εκδόσεων «Μέλισσα», με τίτλο «Ορυχεία στο Αιγαίο», που παρουσιάζεται την Πέμπτη στο Μουσείο Μπενάκη, Κουμπάρη 1, ώρα 12.30.

Ο κορμός της πολυτελούς αυτής έκδοσης στηρίζεται στο υλικό και τα πορίσματα της έρευνας που ξεκίνησε το 2000 το Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο, «Ιστορικά μεταλλεία στο Αιγαίο 19ος και 20ός αιώνας».

Σύμφωνα με τους επιστημονικούς επιμελητές του έργου, τον Νίκο Μπελαβίλα και τη Λήδα Παπαστεφανάκη, δεν υπήρξε νησί ή ερημονήσι που να μην ερευνήθηκε προκειμένου να εντοπιστούν και να αξιοποιηθούν τα κοιτάσματα. Ορυχεία υπήρξαν σε 38 νησιά του Αιγαίου, εξαιρουμένων της Εύβοιας και της Κρήτης. Στα κεφάλαια του λευκώματος περιλαμβάνονται η γεωγραφική κατανομή στο Αιγαίο και τον ευρύτερο ευρωπαϊκό χώρο, η μορφή των βιομηχανικών μεταλλευτικών συγκροτημάτων, οι τεχνικές της εξόρυξης, της επεξεργασίας, της μεταφοράς των ορυκτών, τα κτίρια και η αρχιτεκτονική τους.

Κύθνος, Σέριφος, Θήρα, Ανάφη, Κέα, Σκύρος, Θάσος, Λέσβος, Χίος, Νίσυρος, Ρόδος κ.ά. αποτέλεσαν ένα δίκτυο τόπων με τεχνικά έργα, εργοστάσια, μηχανές, μεταλλευτικές στοές, σκάλες φόρτωσης, λαμπρά διοικητήρια και ταπεινές εργατικές κατοικίες, καμίνια, χημεία, κεκλιμένα, πυλώνες εναέριων, τα υλικά ίχνη της ανθρώπινης επινόησης και του ανθρώπινου μόχθου.

Ο καθηγητής Louis Bergeron, επίτιμος πρόεδρος της Διεθνούς Επιτροπής για τη Διατήρηση της Βιομηχανικής Κληρονομιάς (TICCIH) τονίζει την αναγκαιότητα να δοθούν στα νησιά νέες προοπτικές, στο πλαίσιο μιας αναπτυξιακής πολιτικής με διάρκεια, συνδυάζοντας την απορρύπανση των εδαφών και των τοπίων με την έρευνα των ενδεικνυόμενων επαναχρήσεων. «Η ολοκλήρωση της εργασίας θα έπρεπε να διεγείρει το ενδιαφέρον ενός κοινού μεγαλύτερου από αυτό του κύκλου των ειδικών, καθώς υποστηρίζει επίσης την ανάπτυξη μιας νέας μορφής τουρισμού, που θα σέβεται το περιβάλλον και την ιστορία και θα ευαισθητοποιεί».*

http://www.enet.gr/

Διαβάστε επίσης το αντίστοιχο άρθρο στα ΝΕΑ

Θησαυροί από τη Σάμο

Στη μεγάλη φωτογραφία, παρέα που διασκεδάζει με τζιβούρι.

Της ΣΤΑΥΡΟΥΛΑΣ ΠΑΠΑΣΠΥΡΟΥ http://www.enet.gr/

Εφτασε στη Νέα Υόρκη μια ανοιξιάτικη μέρα του 1912, μαζί μ' εκατοντάδες άλλους ξενιτεμένους Ελληνες. Για καιρό αλώνιζε τους δρόμους της πουλώντας φρούτα και ζαρζαβατικά.

Ομως τα βράδια, με το μπουζούκι του παραμάσχαλα, περνούσε απ' τα ελληνικά στέκια και τις ταβέρνες της Αστόρια και τραγουδούσε ζεϊμπέκικα, δίνοντας την αίσθηση ενός τροβαδούρου που παίζει τζιβούρι σε ιδιωτικό γλέντι της Σάμου, του νησιού του, στο οποίο ο ίδιος δεν επέστρεψε ποτέ...

Τ' όνομά του, Μανώλης Καραπιπέρης. Αγνωστος για τους πολλούς, όμως για τους μελετητές του ρεμπέτικου, ένα πρόσωπο σχεδόν μυθικό: Είναι απ' τους πρώτους που ηχογραφήθηκαν παίζοντας μπουζούκι με τη μορφή που το ξέρουμε σήμερα.

Κι ενώ τίποτε άλλο δεν γνώριζαν οι ειδικοί για κείνον, μέσα από μια πρόσφατη έκδοση είδαν ν' αναδύεται η μορφή του από φωτογραφία του σε δισκογραφικό κατάλογο του 1929, έμαθαν στοιχεία του βίου του και για τη σαμιώτικη καταγωγή του και τον άκουσαν να ερμηνεύει ένα αϊβαλιώτικο ζεϊμπέκικο, από μεταγραφή μιας σπάνιας ηχογράφησης σε δίσκο 78 στροφών!

Ολα αυτά, στη νέα έκδοση της μουσικής σειράς των Πανεπιστημιακών Εκδόσεων Κρήτης, το βιβλίο-μουσική κασετίνα «Η Σάμος στις 78 στροφές», που επιμελήθηκε ο μουσικολόγος, ερευνητής και παραγωγός δίσκων παραδοσιακής μουσικής Νίκος Διονυσόπουλος. Καρπός συνεργασίας μιας πλειάδας ερευνητών και συλλεκτών στην Ελλάδα και το εξωτερικό, η έκδοση περιλαμβάνει 46 ιστορικές ηχογραφήσεις της περιόδου 1918-1958 με εξαιρετική ηχητική επεξεργασία, τεκμηριωμένες με σχετικές μελέτες και σπάνιο φωτογραφικό υλικό.

Δεν είναι τυχαίο ότι οι 31 από τις 46 ηχογραφήσεις της έκδοσης πραγματοποιήθηκαν στις αρχές του περασμένου αιώνα στην άλλη όχθη του Ατλαντικού. Οι Σαμιώτες είχαν το δικό τους μερίδιο στο έπος της μετανάστευσης. Και τον δικό τους, άγνωστο εν πολλοίς, μουσικό πλούτο. «Είχαμε την εντύπωση», λέει ο Ν. Διονυσόπουλος, «πως τίποτε σημαντικό δεν συνέβαινε στη Σάμο στα τέλη του 19ου, αρχές του 20ού αιώνα. Μελετώντας, ωστόσο, τις εφημερίδες της εποχής και εξερευνώντας τη δισκογραφία των 78 στροφών στην Ελλάδα και το εξωτερικό, μάθαμε πολλά».

Το ημιαυτόνομο καθεστώς της Ηγεμονίας με τα οικονομικά του προνόμια, η γειτνίαση του νησιού με τη Σμύρνη και ο πολυσυλλεκτικός του εποικισμός είχαν σημαντικό αντίκτυπο και στα μουσικά του δρώμενα. «Οι Σαμιώτες είχαν βιώσει μια μουσική ακμή αντίστοιχη ή και μεγαλύτερη ίσως από εκείνη των αθηναίων αστών», λέει ο Διονυσόπουλος. Οπως επισημαίνει και ο δικηγόρος-ερευνητής Ντίνος Κόγιας, όλα τα όργανα στη Σάμο αγοράζονταν από τα μικρασιατικά παράλια: τα πιάνα, τα μαντολίνα και οι κιθάρες για τις μαντολινάτες αλλά και τα κορίτσια της καλής κοινωνίας, τα ούτια, τα λαούτα, τα σαντούρια, τα κλαρίνα και τα χάλκινα για τις ντόπιες κομπανίες και τις φιλαρμονικές. Εδιναν κι έπαιρναν οι αλληλεπιδράσεις που πέρασαν έπειτα στους δίσκους 78 στροφών.

Πρωταγωνιστές της επανάστασης

Ιδιαίτερο ιστορικό ενδιαφέρον έχουν και οι τρεις ηχογραφήσεις -σε ελληνικό έδαφος αυτές- με τα τραγούδια των Γιαγάδων, τη σημαντικότερη παρακαταθήκη για τη Σάμο του Κώστα Ρούκουνα.

Από τους κορυφαίους εκτελεστές αμανέδων αλλά και δεινός τραγουδιστής ρεμπέτικων, λαϊκών και δημοτικών, ο Ρούκουνας ηχογράφησε εκείνα των Γιαγάδων στα μέσα της δεκαετίας του '30, όταν οι βενιζελικοί ήταν εκτός κυβερνήσεως, ο βασιλιάς Γεώργιος Β' είχε επιστρέψει στην Ελλάδα, κι ο ίδιος, όντας στις δόξες του, είχε το περιθώριο να επιβάλει τις επιλογές του. Ποιοί ήταν όμως οι Γιαγάδες;

Πρωταγωνιστές στη σαμιακή επανάσταση του 1912 εναντίον των Τούρκων που οδήγησε στην απελευθέρωση του νησιού και στην ένωσή του με την Ελλάδα, τ' αδέλφια Γιαγά από τον Μαραθόκαμπο ήρθαν αργότερα σε σύγκρουση με τον πρωθυπουργό Θεμιστοκλή Σοφούλη και την τοπική διοίκηση, σύγκρουση που οδήγησε σε φυλακίσεις, εκτελέσεις συγγενών τους, ώς και αυτονομιστικά κινήματα!

Παρ' όλο που οι αδελφοί Γιαγά επικηρύχθηκαν και καταδιώχθηκαν ως ληστές, ούτε ληστείες διέπραξαν ούτε απαγωγές για λύτρα, όπως συνηθιζόταν από τον τότε ληστρικό κόσμο. Ενεργούσαν «ως ηγέτες που συμμετέχουν στο παιχνίδι της εξουσίας», σημειώνει ο Ντίνος Κόγιας, έχοντας εξασφαλίσει «μια μορφή κοινωνικής νομιμοποίησης». Η ένοπλη δράση τους, που συντάραξε τη Σάμο μεταξύ 1914 και 1927 απασχολώντας επανειλημμένα τις αρχές και τον τύπο, παρέπεμπε σε μια μορφή «παραδοσιακής ανταρσίας απέναντι στην καταπίεση και τις παρεκτροπές της κεντρικής εξουσίας». Πώς να μη γίνονταν τραγούδι λοιπόν;

Στην εποχή του mp3, η νέα δουλειά των Πανεπιστημιακών Εκδόσεων Κρήτης έρχεται να υπογραμμίσει και κάτι ακόμα. Αν για τους κοινούς θνητούς οι δίσκοι των 78 στροφών δεν είναι παρά γραφικά απολιθώματα της μουσικής βιομηχανίας, για τους απαλλαγμένους από ακαδημαϊκές αγκυλώσεις ερευνητές είναι κλειδιά που ανοίγουν κόσμους ολόκληρους.

«Φρένο» από το ΣτΕ στη δόμηση της Μυκόνου

Το Ε' Τμήμα του Συμβουλίου της Επικρατείας ακύρωσε μερικές διατάξεις Προεδρικού Διατάγματος του τέως ΥΠΕΧΩΔΕ για καθορισμό Ζώνης Οικιστικού Ελέγχου (20Ε), καθορισμό κατωτάτων ορίων κατάτμησης και λοιπών όρων και περιορισμών δόμησης στις εκτός εγκεκριμένου ρυμοτομικού σχεδίου και εκτός ορίων οικισμών προϋφισταμένων του 1923 στην περιοχή του δήμου Μυκόνου.

Στο ΣτΕ είχαν προσφύγει ο δήμος Μυκόνου, η «Ελληνική Εταιρεία για την Προστασία του Περιβάλλοντος και της Πολιτιστικής Κληρονομιάς» και κάτοικοι του νησιού, οι οποίοι για διαφορετικούς λόγους ο καθένας ζητούσαν να ακυρωθεί το εν λόγω διάταγμα.

Σύμφωνα με τις αποφάσεις, απαγορεύθηκε η κατά παρέκκλιση δυνατότητα δόμησης σε παραλιακές τοποθεσίες της Μυκόνου, σε οικόπεδα με μειωμένη επιφάνεια, σε περιοχές ιδιαιτέρου φυσικού κάλλους κλπ, ενώ απαγορεύθηκε και η ανέγερση αποθηκών, στάβλων κλπ που μετά την έκδοση της οικοδομικής άδειας μετατρέπονται σε κατοικίες.

Στις αποφάσεις αναφέρεται ότι περιορισμοί που τίθενται με το διάταγμα για την ανέγερση κατοικιών δεν είναι αντίθετοι στις συνταγματικές επιταγές για την προστασία της ιδιοκτησίας των πολιτών, αλλά ούτε προσκρούουν οι περιορισμοί αυτοί στην Ευρωπαϊκή Σύμβαση Δικαιωμάτων του Ανθρώπου.

Τέλος, αναφέρουν ότι σε περίπτωση που οι ιδιοκτήτες οικοπέδων θεωρούν ότι οι πολεοδομικοί περιορισμοί έχουν ως αποτέλεσμα «την ουσιώδη στέρηση της χρήσης της ιδιοκτησίας τους», έχουν τη δυνατότητα να αξιώσουν αποζημίωση από το Δημόσιο.

Newsroom ΔΟΛ, με πληροφορίες από ΑΠΕ-ΜΠΕ

Πλησιάζουν τον αρχαίο Μαραθώνα

Πιθεώνας βυζαντινών χρόνων στην Παιανία. Στην Αττική η παρουσία του ανθρώπου έχει καταγραφεί χωρίς καμία διακοπή από την Παλαιολιθική Εποχή

Πού ήταν ο οικισμός του Μαραθώνα 2.500 χρόνια πριν, όταν έγινε η μάχη ανάμεσα στους Ελληνες και τους Πέρσες; Από πού ξεκίνησαν οι πρώτοι και πού είχαν στρατοπεδεύσει οι δεύτεροι;

Η έφορος προϊστορικών και κλασικών αρχαιοτήτων Αττικής, Γιάννα Τσιριγώτη- Δρακωτού, αναφέρθηκε στα τελευταία ευρήματα της Β' ΕΠΚΑ κατά την προχθεσινή ομιλία της στο Μουσείο Κυκλαδικής Τέχνης.

«Τα ζητούμενα της έρευνας για τον Μαραθώνα είναι πολλά», σημείωσε. «Για παράδειγμα, πού βρίσκεται ο οικισμός της εποχής της περίφημης μάχης; Πού βρίσκεται το Ηράκλειο; Το Διονύσιο; Ο ναός της Αθηνάς;

Σε μία σύντομη έρευνα το 2007 κατά τη διάνοιξη σκάμματος για την τοποθέτηση αγωγού σε δρόμο κατά μήκος της απαλλοτριωμένης περιοχής στο Πλάσι, κοντά στην παραλία του Μαραθώνα, αποκαλύφθηκαν ευρήματα της κλασικής περιόδου που θα μπορούσαν να έχουν σχέση με τον οικισμό. Μένει να ερευνηθεί συστηματικά ο χώρος». Αμέσως μετά, όμως, τα δεδομένα αλλάζουν. Ενα εύρημα που προέκυψε κατά τη διάρκεια των φετινών αντιπλημμυρικών έργων στη θέση Αρνός, κοντά στην περιοχή του Βρανά, μπορεί «αν όχι να μεταβάλλει την προηγούμενη σκέψη, να προβληματίσει.

Πρόκειται για τον εντοπισμό μεγάλου δημοσίου κτιρίου, ίσως ναού, που από τη μορφή του δόμου που αφαιρέθηκε χρονολογείται στον 5ο αι. π.Χ. Μένει να ανασκαφεί, να ταυτιστεί και να εξαχθούν τα ανάλογα συμπεράσματα».

Για τη θέση των ναών που προαναφέρθηκαν, του Ηρακλείου, του Διονυσίου, του ναού της Αθηνάς, έχουν διατυπωθεί διάφορες απόψεις.

Ο Ηρόδοτος αναφέρει ότι οι Αθηναίοι «στρατοπέδευσαν στο Ηράκλειο, απ όπου διέσχισαν απόσταση οκτώ σταδίων μέχρι το σημείο που είχαν στρατοπεδεύσει οι Πέρσες.

Εξαιτίας μιας επιγραφής που αναφέρεται στους αγώνες Ηράκλεια και βρέθηκε στην περιοχή Βαλαρία, βόρεια του μικρού έλους στην Μπρεξίζα θεωρήθηκε ότι εκεί βρισκόταν το Ηράκλειο. Μία άλλη άποψη το θέλει να βρίσκεται στην περιοχή του Βρανά. Στην περιοχή του Βρανά είχε βρεθεί παλαιότερα λίθινος όρος τεμένους της Αθηνάς».

Μία άλλη σημαντική θέση αποκαλύφθηκε κατά το έτος 2008 στην Κηφισιά, επί των οδών Τατοϊου και Ραγκαβή, στην περιοχή όπου παλαιότεροι και νεότεροι ερευνητές τοποθετούν την έπαυλη του Ηρώδη Αττικού. Πρόκειται για τμήμα κτιριακού συγκροτήματος ρωμαϊκών χρόνων με διάφορες φάσεις, που χρονολογείται από τον 2ο μέχρι και τον 5ο αι. μ.Χ.

Η κ. Δρακωτού αναφέρθηκε διεξοδικά σε όλες τις ανασκαφές της Β Εφορείας Αρχαιοτήτων τονίζοντας πως στην Αττική η παρουσία του ανθρώπου έχει καταγραφεί από την Παλαιολιθική Εποχή, 40.000 χρόνια πριν, χωρίς καμία διακοπή μέχρι σήμερα.

ΑΓΓΕΛΙΚΗ ΚΩΤΤΗ
www.ethnos.gr

Αποκαταστάθηκε ο περίφημος Σταυρός του Βατικανού

Ο Crux Vaticana, το καμάρι του θησαυρού του Βατικανού, ένα χρυσό σκεύος καταστόλιστο από μαργαριτάρια (ΑΡ/ ΚU.RΑ CΟΜΜUΝΙCΑΖΙΟΝΕ)

Στην πρότερη δόξα του αποκαταστάθηκε ο θρυλικός Σταυρός του Βατικανού (Crux Vaticana), η παλαιότερη σωζόμενη λειψανοθήκη που περιέχει τα υποτιθέμενα υπολείμματα του σταυρού στον οποίο μαρτύρησε ο Ιησούς.

Πρόκειται για ένα χρυσό σκεύος, καταστόλιστο από μαργαριτάρια, που φυλάσσει, σύμφωνα με την παράδοση, τα θραύσματα του Τιμίου Ξύλου.

Ο σταυρός αυτός, δώρο του Ιουστινιανού στον λαό της Ρώμης, παρουσιάστηκε χθες από τους εκπροσώπους του Βατικανού, στη συλλογή θρησκευτικών κειμηλίων του οποίου ανήκει. Παρότι θραύσματα του ξύλου της Σταύρωσης φημολογείται ότι φυλάσσονται σε διάφορες εκκλησίες ανά τον κόσμο, όπως λ.χ. στην Παναγία των Παρισίων, ο Crux Vaticana θεωρείται ο παλαιότερος, το καμάρι του θησαυρού του Βατικανού.

www.tovima.gr

Ιστοσελίδα Κώμης Τήνου

Καλωσορίζουμε την νέα ιστοσελίδα της Κώμης.

http://komitinos.weebly.com/

Τα γλυπτά του Ντεγκά στο Μουσείο Ηρακλειδών στην Αθήνα

Το Μουσείο Ηρακλειδών φιλοξενεί από τις 27 Νοεμβρίου τη σημαντική έκθεση με τίτλο «Η Πλήρης Συλλογή Γλυπτών του Edgar Degas», όπου φιλοξενούνται 74 μπρούτζινα γλυπτά του καλλιτέχνη. Η έκθεση, που θα περιοδεύσει σε ολόκληρο τον κόσμο, έχει ως πρώτο της σταθμό την Αθήνα.

«Πρωταγωνίστρια» της έκθεσης είναι η Μικρή Δεκατετράχρονη Χορεύτρια. Όλα τα γλυπτά είναι χυτευμένα από πρόσφατα ανακαλυμμένα γύψινα εκμαγεία, τα οποία είχαν γίνει από τα αρχικά κέρινα προπλάσματα του Ντεγκά κατά τη διάρκεια της ζωής του και με τη συγκατάθεσή του.

Το γεγονός αυτό είναι αξιοσημείωτο δεδομένου ότι όλα τα άλλα μπρούντζινα γλυπτά που βλέπει κάποιος σήμερα σε μουσεία και αλλού, χυτεύθηκαν σε μπρούντζο από τα πρότυπα που έγιναν μετά τον θάνατο του καλλιτέχνη.

Έτσι, για πρώτη φορά θα είναι δυνατόν για τους επισκέπτες της έκθεσης να συγκρίνουν τα μπρούντζινα γλυπτά του καλλιτέχνη στις προ και μετά καταστάσεις τους, γεγονός σχεδόν απαράμιλλο στην ιστορία της τέχνης.

Παράλληλα, η έκθεση φιλοξενεί το σχέδιο του Ντεγκά: «Άλογα και Αναβάτες».
Η συλλογή αυτών των γλυπτών ανήκει στο M.T. Abraham Center for the Visual Arts.

Η έκθεση ξεκινά στις 27 Νοεμβρίου και θα διαρκέσει έως τις 25 Απριλίου.

Newsroom ΔΟΛ

Το κλίμα ευνοεί την ερημοποίηση

H ερημοποίηση στην Ελλάδα, που βρίσκεται σε εξέλιξη εδώ και περίπου τρεις χιλιετίες, στις μέρες μας έχει σοβαρό αντίκτυπο στα οικοσυστήματα, στην κοινωνική οικονομία και στην κοινωνία.

Σύμφωνα με τους συντάκτες της εκθεσης, η χώρα αντιμετωπίζει σημαντική διάβρωση εδάφους. Οι κλιματικές συνθήκες με το μακρύ ζεστό και ξηρό καλοκαίρι στο μεγαλύτερο μέρος της χώρας για μια περίοδο μεγαλύτερη των 6 μηνών ευνοούν την ερημοποίηση στις ανατολικές περιοχές της Πελοποννήσου, τη Στερεά Ελλάδα, τη Θεσσαλία, την κεντρική Μακεδονία, την κεντρική και νότια Κρήτη και τις Κυκλάδες.

Δασικές εκτάσεις

Οι δασικές εκτάσεις της χώρας είναι εξόχως ευαίσθητες στη διάβρωση των εδαφών.

Εντατική αποψίλωση δασών, πυρκαγιές, έντονη καλλιέργεια πλαγιών από την αρχαιότητα έχουν οδηγήσει στην απογύμνωση του εδάφους.

Στην Ελλάδα το έδαφος χαρακτηρίζεται από χαμηλής περιεκτικότητας οργανική ουσία και περίπου τα 2/3 των καλλιεργημένων εδαφών περιέχουν μόνο 1% της οργανικής ουσίας ως συνέπεια της κακής διαχείρισης και άλλων παραγόντων, όπως η μετατροπή των λιβαδιών σε καλλιεργήσιμη γη με εντατικές μεθόδους και το όργωμα σε περιόδους υψηλών θερμοκρασιών.

Σύμφωνα με τον χάρτη κίνδυνου διάβρωσης του εδάφους και ερημοποίησης, το 34% της επιφάνειας της χώρας είναι σε υψηλό κίνδυνο, το 49% σε μέτριο κίνδυνο και το16% σε χαμηλό.

Η ρύπανση πλήττει τις μεγάλες πόλεις λόγω της ατμοσφαιρικής απόθεσης των εκπομπών από την κυκλοφορία και τη βιομηχναική δραστηριότητα.

Στη χώρα μας η ρύπανση του εδάφους προέρχεται κυρίως από την ανάρμοστη διάθεση των στερεών αποβλήτων, την ανάρμοστη αποθήκευση και διάθεση των βιομηχανικών επικίνδυνων και μη αποβλήτων, καθώς και τις δραστηριότητες μεταλλείων.

Καταχώρηση

Σύμφωνα με την έκθεση, «σε εθνικό επίπεδο υπάρχουν στοιχεία για την καταχώρηση των απορρίψεων στερεών αποβλήτων, αλλά δεν υπάρχει ακόμα καμία επίσημη εθνική μελέτη για τον προσδιορισμό και την καταχώρηση περιοχών που είναι μολυσμένες ή πιθανά μολυσμένες από τοπικές πηγές».

http://news.kathimerini.gr/

Ελιά 2500 ετών από την εποχή του Πεισίστρατου

Η ηλικία της φτάνει τα 2.500 χρόνια. Εξακολουθεί δε να παραμένει όμορφη και καρπερή, όπως όταν φυτεύτηκε.

Ο λόγος για τη μοναδική ελιά από την εποχή του τύραννου Πεισίστρατου που υπάρχει στο λεκανοπέδιο και βρίσκεται στο δήμο των Αγίων Αναργύρων Αττικής. Εχει ζήσει σχεδόν όλη την ιστορία της Ελλάδας, από το 545 π.Χ., που υπολογίζεται ότι φυτεύτηκε, μέχρι σήμερα.

«Είμαστε πολύ περήφανοι για την ελιά, που επάξια αποτελεί το σύμβολο του δήμου μας», αναφέρει στην «Espresso» ο δήμαρχος των Αγίων Αναργύρων Νίκος Σαράντης. «Κάτω από τα κλαδιά της παίζαμε όταν ήμασταν παιδιά, ενώ για πολλούς αποτελεί ακόμα και σημείο συνάντησης».

Πολλές φορές κατά τη διάρκεια της ζωής της κινδύνεψε. Δεν ήταν λίγοι εκείνοι που ακόμα και άθελά τους της έκαναν κακό, αφού η πείνα και η φτώχεια κατά την ιταλογερμανική κατοχή είχαν αναγκάσει τους ανθρώπους να μηχανεύονται διάφορους τρόπους για να ζήσουν. Ετσι, κατά τη διάρκεια της Κατοχής, τμήμα του κορμού της καταστράφηκε καθώς κόπηκε για να γίνει καυσόξυλα.

Ομως παρά τις ταλαιπωρίες, το ιερό δέντρο έμεινε όρθιο και δεσπόζει σήμερα στην πλατεία Πεισιστράτου, όπως ονομάζεται. Ο κεντρικός κορμός του έχει σφιχταγκαλιαστεί από πολλούς νεότερους.

«Αισθανόμαστε τυχεροί με την ύπαρξη της ελιάς, που ακόμα και κατά τη δημιουργία των δύο σιδηροδρομικών γραμμών, που περνούν από κοντά της, παρέμεινε στη θέση της, λες και κάποιοι δεν ήθελαν να της κάνουν κακό».

Το όμορφο δέντρο καθημερινά επισκέπτονται μαθητές από πάρα πολλά σχολεία της Αθήνας, που μαζί με τους καθηγητές τους πηγαίνουν να το θαυμάσουν από κοντά και να μάθουν την ιστορία του αλλά και το λόγο που ο Πεισίστρατος έδωσε πριν από τόσα χρόνια την εντολή στους ακτήμονες πολίτες να φυτέψουν όσο περισσότερα ελαιόδεντρα μπορούσαν.

«Εχουμε αναλάβει την προστασία της ελιάς, αφού μιλάμε για μνημείο της φύσης, όπως έχει χαρακτηριστεί με απόφαση του ‘96 από τη γενική γραμματέα της Περιφέρειας Αττικής. Ειδικοί έρχονται ώς εδώ και την περιποιούνται, την κλαδεύουν, ενώ την προστατεύουν και από τυχόν αρρώστιες».

[πηγή]

Ο Αστερίξ στους Ολυμπιακούς Αγώνες, 16 & 22/11, ITΙΠ

Αφιέρωμα στο σύγχρονο Γαλλικό Κινηματογράφο στο ΙΤΙΠ: 16 Νοεμβρίου 2009, στις 21:00 & 22 Νοεμβρίου, στις 18:00

Astérix aux Jeux Olympiques / Ο Αστερίξ στους Ολυμπιακούς Αγώνες

Ο Αστερίξ, ο Οβελίξ και οι φίλοι τους συνοδεύουν εδώ και μισό αιώνα γενιές φίλων των κόμιξ, όλων των ηλικιών. Οι περιπέτειές τους μεταφέρθηκαν και στον κινηματογράφο το 1999, το 2002 και το 2006. Την τελευταία αυτή ταινία προβάλλει στην Τήνο, στο Ίδρυμα Τηνιακού Πολιτισμού, το εφετινό αφιέρωμα στο Γαλλικό Κινηματογράφο τη Δευτέρα 16 Νοεμβρίου στις 9 μ.μ. και την Κυριακή 22 Νοεμβρίου στις 6 μ.μ.

Astérix aux Jeux Olympiques / Ο Αστερίξ στους Ολυμπιακούς Αγώνες(Γαλλία / France, 2006) COMEDIE
Σκηνοθεσία / Réalisation : Frédéric Forestier, Thomas Langmann. Σενάριο / Scénario : Thomas Langmann, Olivier Dazat, Alexandre Charlot, Franck Magnier. από το έργο των / d’après l’œuvre de : René Goscinny, Albert Uderzo. Φωτογραφία / Photographie : Thierry Arbogast. Mοντάζ / Montage : Yannick Kergoat. Hθοποιοί / Avec: Clovis Cornillac, Gérard Depardieu, Benoît Poelvoorde, Alain Delon, Stéphane Rousseau, Vanessa Hessler. Παραγωγός / Producteur : Les éditions Albert René - Emmanuel Montamat, Jean-Louis Monthieux, Pierre Grunstein. Παραγωγή / Production : La Petite Reine / Reine Sales, TF1 Films Production. Έγχρωμο / Couleur, 35 mm, 113΄.

Ο καλοκάγαθος Γαλάτης Καψουρίξ (Στεφάν Ρουσό) έχει ερωτευθεί την πανέμορφη πριγκίπισσα της Ελλάδας Ειρήνη (Βανέσα Χέσλερ). Για κακή του τύχη όμως την έχει ερωτευθεί και ο πανούργος, δολοπλόκος και παμπόνηρος γιος του πανίσχυρου Ρωμαίου Αυτοκράτορα και διάδοχος του θρόνου Βρούτος (Μπενουά Πουλβόορντ). Και, όπως όλοι ξέρουμε, όλη η Γαλατία το 50 π.Χ. ήταν υπό Ρωμαϊκή κατοχή. Όλη, εκτός από το χωριό του Καψουρίξ, στο οποίο ζούνε και οι γνωστοί ήρωες Αστερίξ (Στεφάν Ρουσό) και Οβελίξ (Ζεράρ Ντεπαρντιέ), οι οποίοι είναι αποφασισμένοι να βοηθήσουν το φίλο τους να διεκδικήσει το κορίτσι των ονείρων του. Το κορίτσι θα το πάρει, όποιος καταφέρει να νικήσει τους Ολυμπιακούς Αγώνες.

Pour remporter les Jeux Olympiques et permettre au jeune Alafolix d’épouser la Princesse Irina, Astérix et Obélix devront affronter le machiavélique Brutus, fils de César, au cours d’une Olympiade.

Η είσοδος είναι ελεύθερη / Entrée libre

Οι ταινίες και το διαφημιστικό υλικό παραχωρήθηκαν ευγενώς από τη Γαλλική Πρεσβεία στην Ελλάδα και τα Γαλλικά Ινστιτούτα Αθηνών και Θεσσαλονίκης.

Παρουσίαση βιβλίου- ΦΟΛΕΓΑΝΔΡΟΣ: ΕΙΚΟΝΕΣ ΚΑΙ ΚΕΙΜΕΝΑ & ΤΟ ΝΑΥΑΓΙΟ ΤΟΥ EROS

Π Ρ Ο Σ Κ Λ Η Σ Η

Η Ισπανοελληνική Πολιτιστική Εταιρεία Αρχιπελάγους, ο Πολιτιστικός Σύλλογος «Η Φολέγανδρος» και η GraphoPress ΕΠΕ –Μ. Φακίνος
σας προσκαλούν στην παρουσίαση του βιβλίου

ΦΟΛΕΓΑΝΔΡΟΣ: ΕΙΚΟΝΕΣ ΚΑΙ ΚΕΙΜΕΝΑ &
ΤΟ ΝΑΥΑΓΙΟ ΤΟΥ EROS
των Λευτέρη Καρυστιναίου και Antton Martinez de Artieda.

την Πέμπτη 26 Νοεμβρίου 2009 και ώρα 7 μ.μ. στην
Αίθουσα Τέχνης, Στοά του Βιβλίου (Αρσάκειο Μέγαρο), Πεσμαζόγλου 5, Αθήνα
(τηλ 210 3253989)

Υπερθέαμα... εξ ουρανού

Το εντυπωσιακό φαινόμενο της «Βροχής των Λεοντιδών» θα εμφανιστεί και φέτος τη νύχτα της 17ης προς 18ης Νοεμβρίου και θα είναι ορατό από τη 1 μέχρι τις 4.30 τα ξημερώματα υπό την προϋπόθεση ότι θα υπάρχει ξαστεριά.

Κατά τη διάρκεια αυτού του ετήσιου φαινομένου δεκάδες διάττοντες σχηματίζουν τη «Βροχή των Λεοντιδών», η οποία έχει πάρει το όνομά της εξαιτίας της αντίληψης ότι προέρχονται από την κατεύθυνση του αστερισμού του Λέοντα και οφείλονται στα σωματίδια που αφήνει πίσω του ο κομήτης Τεμπλ Τατλ.

Οπως εξηγεί ο διευθυντής του Πλανηταρίου του Ιδρύματος Ευγενίδου Διονύσης Σιμόπουλος, «αυτό συμβαίνει γιατί κατά τη διέλευσή τους από τη Γη οι κομήτες αφήνουν πίσω τους διάφορα μικρά σωματίδια σκόνης τα οποία είναι σχετικά μαζεμένα μαζί σε ομάδες και τέμνουν πολλές φορές την τροχιά της Γης. Οταν η Γη συναντάει μια τέτοια ομάδα σωματιδίων, τα έλκει και τότε αυτά εισέρχονται στην ατμόσφαιρά μας με ρυθμό από 40 έως 70 αντικειμένων την ώρα.

Σε εξαιρετικές περιπτώσεις και ιδιαίτερα μετά από κάποια πρόσφατη διέλευση ενός κομήτη ο ρυθμός αυτός μπορεί και να ξεπεράσει ακόμη και τα χίλια μετέωρα την ώρα. Από αυτά τα μετέωρα ένας πολύ μικρός αριθμός καταφέρνει να φτάσει στην επιφάνεια της Γης".

Κάθε Νοέμβριο
Στην περίπτωση της Βροχής των Λεοντιδών, καθώς η Γη περιστρέφεται στην τροχιά της γύρω από τον Ηλιο, συναντά κάθε Νοέμβριο το σύννεφο των σωματιδίων του κομήτη Τεμπλ-Τετλ και πέφτει πάνω του με ταχύτητα 108.000 χιλιομέτρων την ώρα.

Τα μικροσκοπικά αυτά σωματίδια, με βάρος ενός γραμμαρίου, χτυπούν τα ανώτερα στρώματα της ατμόσφαιράς μας σε ύψος περίπου 100 χιλιομέτρων και αναφλέγονται.

Εν συνεχεία, η ανάφλεξη αυτή ιονίζει τα γύρω στρώματα της ατμόσφαιρας και σχηματίζει μια φωτεινή σφαίρα δύο έως τριών μέτρων που κινείται με ταχύτητα 30 έως 60 χιλιομέτρων το δευτερόλεπτο. Αυτή η φωτεινή σφαίρα είναι ορατή από τη Γη.

Το 1799 η βροχή αυτή είχε παρατηρηθεί από τον Πρώσο επιστήμονα Αλεξάντερ φον Χούμπολτ που βρίσκονταν στη Βενεζουέλα. Σύμφωνα με την περιγραφή του, σχεδόν ολόκληρος ο ουρανός καλύφθηκε από φωτεινά μετέωρα που απείχαν μεταξύ τους όσο το διπλάσιο μέγεθος της Πανσελήνου.

Οι ιθαγενείς της Νοτίου Αμερικής, πάντως, είχαν παρατηρήσει το φαινόμενο και το 1766, ενώ υπάρχουν ενδείξεις για μεγάλες καταιγίδες διαττόντων τα έτη 902, 934, 967, 1037, 1202, 1366 και 1533 μ.Χ.

Η μεγαλύτερη καταιγίδα διαττόντων που παρατηρήθηκε ποτέ ήταν η Καταιγίδα των Λεοντιδών στις 12 προς 13 Νοεμβρίου του 1833 όταν το φαινόμενο θύμιζε εκρήξεις πυροτεχνημάτων από μία ροή δεκάδων μετεώρων κάθε δευτερόλεπτο που διήρκεσε επί ώρες. Ενας ιστορικός μάλιστα το 1878 τη θεώρησε ένα από τα 100 πιο σημαντικά γεγονότα των ΗΠΑ. Το γεγονός απεικονίστηκε σε πολλά έργα τέχνης, ενώ αρκετοί κοινωνιολόγοι απέδωσαν στο συγκεκριμένο φαινόμενο τον πυρετό για τη θρησκεία που επηρέασε τα επόμενα χρόνια την κοινωνική εξέλιξη και τον σύγχρονο χαρακτήρα των ΗΠΑ.

Η εμφάνιση των Λεοντιδών το 1866 έφτασε τους 5.000 διάττοντες την ώρα, ενώ το 1867 ο ρυθμός έπεσε στους 1.000 την ώρα. Αντίθετα το 1899 η Βροχή των Λεοντιδών ήταν απογοητευτική αλλά την επόμενη χρονιά και πάλι στους 1.000 διάττοντες την ώρα.

Τα επόμενα χρόνια τα ίχνη του κομήτη χάθηκαν και θεωρήθηκε ότι είχε μάλλον διαλυθεί μέχρις ότου ανακαλύφθηκε και πάλι το 1965 όταν προσπέρασε τη τροχιά της Γης σε απόσταση λίγο μεγαλύτερη απ αυτήν της Σελήνης. Εναν χρόνο αργότερα, στις 17 Νοεμβρίου 1966, στις κεντρικές και δυτικές Ηνωμένες Πολιτείες δεκάδες χιλιάδες διάττοντες στόλισαν και πάλι τον νυχτερινό ουρανό για είκοσι τουλάχιστον λεπτά με ρυθμό 200.000 έως 1.000.000 διαττόντων την ώρα.

«Κάθε ημέρα που περνάει, πάντως, πάνω από 100 τόνοι λεπτής διαστημικής σκόνης πέφτει πάνω στην επιφάνεια της Γης χωρίς καν να το καταλάβουμε. Υπολογίζεται ότι περίπου 1.000 από τους διαστημικούς αυτούς επιδρομείς είναι αρκετά μεγάλοι ώστε να αντέξουν το ταξίδι μέσα από την ατμόσφαιρα του πλανήτη μας κάθε χρόνο και φτάνουν στην επιφάνεια της Γης ως μετεωρίτες. Επειδή όμως τα 2/3 του πλανήτη μας είναι καλυμμένα με νερό, οι πτώσεις αυτές γίνονται σπάνια αντιληπτές», επισημαίνει ο κ. Σιμόπουλος.

ΣΤΕΛΙΟΣ ΒΟΓΙΑΤΖΑΚΗΣ
http://www.ethnos.gr/