Εκπομπή σήματος κινδύνου. Toυ Γιάννη Μακριδάκη

"Πριν από λίγες μέρες, ο τότε Υπουργός Οικονομικών Ευάγγελος Βενιζέλος σε συνέντευξή του έθεσε την γραμμή πλεύσης της Ελλάδας, η οποία όμως πέρασε στα ψιλά λόγω του ότι επισκιάστηκε από την τρέχουσα βαριά οικονομική συγκυρία. Η γραμμή αυτή δεν είναι άλλη από την πλήρη και μη αναστρέψιμη καταστροφή της χώρας μας με μοναδικό στόχο την εξασφάλιση οικονομικών πόρων για την εξόφληση των δανείων. Συγκεκριμένα είπε ο Ευ. Βενιζέλος επί λέξη: "Η Ελλάδα πρέπει να γίνει χώρα φιλοεπενδυτική. Δεν είναι δυνατόν να ακυρώνονται μεγάλες επενδύσεις επειδή αντιδρούν τοπικές κοινωνίες...".

Η πορεία αυτή της εκποίησης και καταστροφής της χώρας μας έχει ήδη αρχίσει. Το φυσικό περιβάλλον, το ελληνικό τοπίο, οι αγροτικές εκτάσεις, τα δάση, οι βουνοκορφές, οι παραλίες, τα νησιά καταστρέφονται ανάλγητα για την εξασφάλιση των χρημάτων που απαιτούν οι δανειστές της Ελλάδας.

Καταστρατηγούνται όλες οι ευρωπαϊκές νομοθεσίες για την προστασία του περιβάλλοντος, για την διατήρηση της πολιτιστικής και φυσικής κληρονομιάς της χώρας και δίνονται οι πιο χαρισματικές περιοχές της Ελλάδας βορά σε πολυεθνικές εταιρίες για να εκμεταλλευθούν το υπέδαφος, τον αέρα και τον ήλιο μας στήνοντας γιγάντιες βιομηχανίες και μετατρέποντας την ελληνική ύπαιθρο σε βιομηχανική ζώνη της Ευρώπης.

Η Ελλάδα αποτελεί πλέον την πρώτη τριτοκοσμική ευρωπαϊκή αποικία, όπου δεν ισχύουν οι νόμοι που θέσπισε η ίδια η ΕΕ για τις χώρες μέλη της.

Τα δάση της βόρειας Ελλάδας γίνονται θύματα της εξόρυξης χρυσού και άλλων μεταλλευμάτων, τα νησιά του Αιγαίου μετατρέπονται σε εργοστάσια παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας για εξαγωγή, με εγκατάσταση γιγάντιων και ασύμβατων για την κλίμακα των νησιών ανεμογεννητριών, η Κρήτη μετατρέπεται ολόκληρη κι αυτή σε προπέλα και σε κάτοπτρο για τον ίδιο λόγο. Δίχως να τηρείται καμιά περιβαλλοντική νομοθεσία, καταστρέφεται το ελληνικό τοπίο και εκπορνεύεται η χώρα μας.

Καλώ όσους πολίτες έχουν συναίσθηση της τραγικής και μη αναστρέψιμης καταστροφής, καλώ όσους συγγραφείς, ποιητές και καλλιτέχνες έχουν εμπνευστεί από την ελληνικότητα, την ελληνική ψυχή που ζυμώθηκε εδώ και αιώνες πάνω στα σκληροτράχηλα βουνά και στο γαλάζιο του Αιγαίου, καλώ όσους πολιτικούς παράγοντες έχουν τσαγανό, να αντιδράσουν και να ξεσηκωθούν ενάντια σε αυτή τη λαίλαπα της δήθεν ανάπτυξης.

Η Ελλάδα δεν είναι μόνο τα νεοκλασικά της Αθήνας που κάηκαν κάτω από αδιευκρίνιστες συνθήκες. Η Ελλάδα είναι κυρίως το φυσικό της τοπίο που παραχωρείται δωρεάν σε πολυεθνικές για να το καταστρέψουν ολοσχερώς, την ίδια στιγμή που από τους Έλληνες αφαιρείται κάθε δυνατότητα ζωής και οικονομικής ευχέρειας.

Αν δεν αντιδράσουμε άμεσα, θα βρεθούμε σε πολύ λίγο χρόνο να ζούμε ανάμεσα σε εργοστάσια εξόρυξης ορυκτών και παραγωγής ηλεκτρισμού για τους Γερμανούς. Όπως επί Κατοχής αποψιλώθηκε η χώρα για να ζήσουν οι εξαθλιωμένοι κάτοικοί της, έτσι ακριβώς και με χειρότερο και μη αναστρέψιμο τρόπο, συμβαίνει και σήμερα. Το ελληνικό τοπίο, η ελληνική ψυχή, η ελληνική ύπαιθρος, η έμπνευση των ανθρώπων που ζουν και δημιουργούν στην Ελλάδα αλλά και όσων πέρασαν κάποτε από δω κι άφησαν σπουδαίο έργο για όλους μας πίσω τους, ό,τι καθόρισε επί αιώνες την ελληνικότητα, χάνονται μια για πάντα και τη θέση τους παίρνουν χαίνουσες πληγές και μηχανήματα.

Αν έχουν απομείνει ακόμα άνθρωποι με ψυχή σε αυτή τη χώρα, έχουν υποχρέωση να αγωνιστούν και να αντιδράσουν για να αποτρέψουμε την ολοσχερή καταστροφή της.

Γιάννης Μακριδάκης
http://tvxs.gr/news/apopseis/

Αφιερωμένο στους "αντιαναπτυξιακούς" και "οπισθοδρομικούς" όλης της Ελλάδας. Toυ Γ. Μακριδάκη

Το καλοκαίρι του 2002, αν θυμάμαι καλά, η Ελλάδα μπήκε στην τελική ευθεία της καταστροφής δια στόματος του τότε πρωθυπουργού της Κ. Σημίτη. Ακόμα τον θυμάμαι να κάνει από τη Σίφνο, όπου βρισκόταν για διακοπές, την τρομακτική και εξοργιστική για μένα δήλωση, η οποία χαράκτηκε πολύ βαθιά εντός μου κατά λέξη: Γινόμαστε Ευρώπη. Τα καφενεία θα γίνουν καφετέριες και τα κουρεία κομμωτήρια.

Κόντεψα να χάσω τη γη κάτω από τα πόδια μου μόλις το ξεστόμισε. Ήταν η εποχή που τριγυρνούσα γεμάτος πάθος και όραμα από χωριό σε χωριό και από καφενείο σε καφενείο και μάζευα αφηγήσεις ανθρώπων, μάζευα αρχειακό υλικό φωτογραφιών αλλά κυρίως μάζευα στην ψυχή μου εικόνες, κουβέντες και μυρωδιές μιας Ελλάδας, της οποίας μόλις είχε προαναγγελθεί από τα πιο επίσημα χείλη ο αμετάκλητος θάνατός της.

Πράγματι, σε πολύ λίγο διάστημα από τότε, τον Μάη του 2004, έκλεισε το Κέντρον, το μοναδικό καφενείο που είχε απομείνει για πάνω από έναν αιώνα στην προκυμαία της Χίου και έδωσε τη θέση του σε μια καφετέρια και σε ένα ταχυφαγείο. Ένιωσα ορφανός κι έκλαψα αυτή την απώλεια σαν να έχασα δικόν μου άνθρωπο. Η νέα εποχή, στην οποία με τόσην ορμή κι απερισκεψία είχε εισέλθει η χώρα, εξόριζε εμάς τους λιγοστούς και χαρακτηρισμένους με διάφορες υποτιμητικές ταμπέλες, από τα παραδοσιακά μας στέκια. Ο θάνατος της Ελλάδας ερχόταν γοργά, είχε καθολική σχεδόν αποδοχή από τους κατοίκους της και αποδείχτηκε, δυστυχώς, η κατάσταση μη αναστρέψιμη, παρόλες τις κραυγές των "γραφικών".

Κατά τα αμέσως επόμενα χρόνια η παρακμή της κοινωνίας και της χώρας γινόταν μέρα με τη μέρα και πιο εμφανής. Σάρωνε και αλλοτρίωνε τους πάντες και τα πάντα. Όσοι την βλέπαμε αυτή την παρακμή και τολμούσαμε να αρθρώσουμε λόγο πολιτικό εναντίον της, λάβαμε αμέσως τον τίτλο του "οπισθοδρομικού", του "αντιαναπτυξιακού", εισπράξαμε χλευασμό και γίναμε ύποπτοι για την εθνική ασφάλεια αλλά και εχθροί της χώρας, της πατρίδας και όσων με τις αναπτυξιακές τους πολιτικές την υπηρετούσαν και την πήγαιναν μπροστά.

Προσωπικά, όλα αυτά τα χρόνια ασχολιόμουν με την έρευνα, καταγραφή, διάσωση και διάδοση των τεκμηρίων της Χίου. Μαζί με μια χούφτα νέα παιδιά, τους συνεργάτες μου στο Πελινναίο, ηχογραφούσαμε γέροντες, φωτογραφίζαμε από ταφικά μνημεία μέχρι ζωγραφιστές οροφές σε αρχοντικά, ξανανοίγαμε παλιές πεζοπορικές διαδρομές στα βουνά, εξερευνούσαμε και χαρτογραφούσαμε σπήλαια, φωτογραφίζαμε φυτά, έντομα και βοτάνια και εκδίδαμε κάθε τρίμηνο το περιοδικό μας, ως μια εγκυκλοπαίδεια της Χίου σε τεύχη. Δεν αρκούμασταν όμως σε αυτά. Είχαμε και πολιτική δράση. Με καταγγελίες και ακτιβιστικές ενέργειες ενάντια στην αναπτυξιακή πολιτική του επίσημου κράτους, το οποίο πιστό στο δόγμα που είχε σαλπίσει ο Κ. Σημίτης, περνούσε με ερπιστριοφόρες μπουλντόζες πάνω από οτιδήποτε αποτελούσε την ιδιαίτερη ταυτότητα του τόπου, το ισοπέδωνε και του έδινε νέα, ευρωπαϊκή μορφή.

Πονούσαμε τον τόπο μας που καταστρεφόταν από τους ίδιους τους πολιτικούς ταγούς του τότε, σπαράζαμε ειλικρινά και κάναμε ό,τι μπορούσαμε για να διασώσουμε ό,τι ήταν δυνατόν να περισωθεί και να ενεργοποιήσουμε το μεγάλο κομμάτι της κοινωνίας, που ήταν όμως αποβλακωμένο και βολεμένο στις θέσεις εργασίας του κράτους και της ανάπτυξης. Γίναμε τότε οι γραφικοί του συστήματος, "τροχοπέδη στην ανάπτυξη του νησιού" είναι ο πιο τιμητικός χαρακτηρισμός που έχω λάβει από το επίσημο κράτος και τους τοπικούς πολιτικούς εκφραστές του, περιθοπριοποιηθήκαμε εντέχνως και αγνοήθηκε κάθε ενέργεια και πρότασή μας.

Εκδίδαμε για 15 ολόκληρα χρόνια ένα περιοδικό που παρουσίαζε μελέτες και θέματα του νησιού, και ήταν το μοναδικό έντυπο στην ιστορία του χιώτικου τύπου στο οποίο δεν γράφτηκε ποτέ συνδρομητής ο Δήμος ή η Νομαρχία, το επίσημο κράτος δηλαδή. Βιώσαμε τα πάντα. Από τον απίστευτο πόλεμο με εισβολές στα σπίτια μας της ΕΥΠ και της αστυνομίας έως την αδιανόητη αδιαφορία των πολιτικών αρχόντων στα όσα προτείναμε.

Το πράγμα φαινόταν ότι δεν θα πάει μακριά αλλά κανείς δεν έμοιαζε να το βλέπει, κι αν το έβλεπε δεν έμοιαζε να ενδιαφέρεται. Υπήρχε μια γενική ευφορία σύμφωνη με τους ρυθμούς ανάπτυξης που γράφανε με τις μεγάλες ρόδες τους οι μπουλντόζες, σύμφωνη και με την ανεμελιά και ελαφράδα που ταϊζανε τους ιθαγενείς τα τηλεοπτικά δίκτυα. Ζούσαμε στην επιτέλους πλούσια και ανταπτυσόμενη Ελλάδα της Ευρώπης.

Και καταλήξαμε εν τέλει εδώ που είμαστε σήμερα. Φτωχοί, χρεοκοπημένοι, υπερδανεισμένοι για δέκα γενιές, ξεπουλημένοι και δίχως καμιά ιδιαίτερη ταυτότητα. Μια κατεστραμμένη στο όνομα της ανάπτυξης χώρα.

Αντε τώρα συναγωνιστή να κατανικήσεις την ανθρώπινη αδυναμία σου και να μη νιώσεις ούτε για μια στιγμή χαιρεκακία. Δεν γίνεται, άνθρωπος είσαι. Ατελής κι αδύναμος. Προσπαθείς να το κατανικήσεις αυτό το κακό συναίσθημα αλλά κάποιες φορές σε βάζει κάτω η γλύκα της ιδεολογικής εκδίκησης που νιώθεις, ακόμα κι αν ξέρεις ότι σε παίρνει κι εσένα η μπάλα της καταστροφής μαζί με όλους τους άλλους. Ευτυχώς όμως, είναι μόνο στιγμιαίο το αυναίσθημα.

Μετά έρχεται η λογική και το βάζει στην άκρη. Το ένστικτο της αυτοσυντήρησης και της συνέχειας του βίου επιβάλλει νέα δράση και νέα σχέδια και οράματα. Ήρθε η ώρα να δώσουμε σάρκα και οστά στις ιδέες μας που λοιδορούνταν και χλευάζονταν τόσα χρόνια.

Ήρθε η ώρα της Αποανάπτυξης. Έχουμε χρέος να δείξουμε τον άλλο, τον μοναδικό βιώσιμο δρόμο. Τον δρόμο της σμίκρυνσης, της αυτάρκειας, της αλληλοβοήθειας μεταξύ δικτύων ανθρώπων, του σεβασμού στη γη, στη φύση, στις ιδιαιτερότητες που έχουν απομείνει σε κάθε τόπο. Μας έλαχε, συναγωνιστή, να επιβεβαιωθούν οι πεποιθήσεις μας πρωτού φύγουμε από τη ζωή και έχουμε χρέος να συνεχίσουμε την πορεία μας και να τις κάνουμε πράξη.


ΥΓ
Πριν δέκα χρόνια, επί Υπουργείας Αιγαίου Ν. Σηφουνάκη και επί Προέδρου Δημοκρατίας Κ. Στεφανόπουλου, οι "αντιαναπτυξιακοί" και "γραφικοί" συνεργάτες μου κι εγώ προσωπικά κάναμε μια μεγάλη έρευνα και καταφέραμε να συλλέξουμε από ιδιωτικά αρχεία φωτογραφικό υλικό, μαρτυρίες, προσωπικά ημερολόγια και αρθρογραφία σχετικά με την περίοδο της απελευθέρωσης της Χίου από τους Τούρκους ή, σωστότερα, της κατάληψης της Χίου από τους Ελληνες, όπως έγραφε με πηχιαίους τίτλους ο τύπος τότε.
Κάναμε μια έκθεση του υλικού ανήμερα της 90ης επετείου και ανάμεσα στους επισκέπτες της έκθεσης ήταν ο Υπουργός και ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας.

Τώρα, δέκα χρόνια μετά, ο Δήμος της Χίου ανακοίνωσε ότι αναζητά αρχειακό υλικό για την περίοδο αυτή, έτσι ώστε να τιμήσει με μια έκθεση τα 100 χρόνια από την απελευθέρωση του νησιού και καλεί όποιους ιδιώτες έχουν κάτι στην κατοχή τους, να το δώσουν στον Δήμο για να το εκθέσει.

Κανείς από τους αναπτυξιολάγνους κρατούντες της πολιτικής σκηνής του νησιού δεν θυμάται ότι κάποτε είχε γίνει αυτή η έκθεση, διότι κανείς τότε δεν έδινε σημασία στο τι πράττουν και πρεσβεύουν οι αντιαναπτυξιακοί, οι γραφικοί, οι ύποπτοι του νησιού.
Αυτό ως μια τελευταία απόδειξη της αποσύνθεσης που έφερε την γενικότερη καταστροφή. Διότι, σε όλη την Ελλάδα αυτή η αποσύνθεση υπήρχε, έτσι ακριβώς ήταν οι άνθρωποι, οι πολιτικοί κατέστρεφαν αναπτύσσοντας δήθεν, η βολεμένη και αδιάφορη πλειονότητα τους ανεχόταν και εκμεταλλευόταν καταστάσεις για να βγάζει χρήμα και οι λοξοί δουλεύανε με μεράκι και αγάπη για να σώσουνε ό,τι προλάβουν από την ευρωαπϊκή λαίλαπα που είχε έρθει να σαρώσει τα πάντα με λεφτά δανεικά.

Γιάννης Μακριδάκης
www.tvxs.gr

Προεδρικό Διάταγμα για την προστασία των μικρών νησιωτικών υγροτόπων

Υπογράφηκε από τον Υπουργό Περιβάλλοντος, Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής, Γιώργο Παπακωνταντίνου, το σχέδιο Προεδρικού Διατάγματος για την προστασία των μικρών νησιωτικών υγροτόπων.

Όπως αναφέρεται σε σχετική ανακοίνωση, στις 2 Φεβρουαρίου κάθε χρόνο, γιορτάζεται η Παγκόσμια Ημέρα των Υροτόπων. Την ημέρα αυτή, το 1971, υπογράφηκε στο Ραμσάρ του σημερινού Ιράν η διεθνής σύμβαση για της προστασία των υγροτόπων διεθνούς σημασίας. Στη σύμβαση αυτή η Ελλάδα προσχώρησε επίσημα το 1974. Αυτή τη στιγμή στη σύμβαση Ραμσάρ έχουν ενταχτεί 11 μεγάλοι υγρότοποι της Ελλάδας: η Λιμνοθάλασσα του Κοτυχίου, η Λιμνοθάλασσα Μεσολογγίου, ο Αμβρακικός Κόλπος, η λίμνη Μικρή Πρέσπα, το Δέλτα Αξιού-Λουδία-Αλιάκμονα με την Αλυκή Κίτρους, οι λίμνες Βόλβη και Κορώνεια, η Λίμνη Κερκίνη, η Λίμνη Βιστωνίδα και η Λιμνοθάλασσα του Πόρτο Λάγος, το Δέλτα του Νέστου, η Λίμνη Ισμαρίδα και το Δέλτα του Έβρου. Οι περιοχές αυτές αποτελούν σήμερα Εθνικά Πάρκα και προστατεύονται με ειδικές διατάξεις που απορρέουν από τον νόμο 1650/86 και το νόμο 3937/2011.

Μετά από 41 χρόνια έγινε φανερό ότι δεν είναι σημαντικοί μόνο οι υγρότοποι μεγάλου μεγέθους, αλλά και τα μικρότερα υγροτοπικά συστήματα, ειδικά στις νησιωτικές χώρες, όπως η Ελλάδα, όπου τα νησιά αποτελούν σταθμούς μετανάστευσης αποδημητικών πουλιών. Αυτές οι περιοχές έχουν μικρή έκταση και συνήθως δεν εντάσσονται στο δίκτυο Natura, με αποτέλεσμα να κινδυνεύουν από την επεκτεινόμενη αστικοποίηση των νησιών και τις ανθρωπογενείς επιδράσεις.

Ειδικά στη λεκάνη της Μεσογείου για τη διατήρηση της βιοποικιλότητας είναι απαραίτητη η προστασία των μικρών νησιωτικών υγροτόπων ως κοιτίδων βιοποικιλότητας διεθνούς σημασίας και ως σταθμών ξεκούρασης και διατροφής για τα μεταναστευτικά πουλιά. Πολύ σημαντικό είναι και το γεγονός ότι οι υγρότοποι αυτοί λειτουργούν ως ασπίδες προστασίας των νησιωτικών εδαφών από την κλιματική αλλαγή και την ερημοποίηση.

Σήμερα, αντί άλλης «εορταστικής εκδήλωσης» για την Παγκόσμια Ημέρα των Υγροτόπων, ο Υπουργός Περιβάλλοντος Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής, με την εξουσιοδότηση του νόμου για τη Διατήρηση της Βιοποικιλότητας (ν.3937/2011) και μετά από επαρκή επιστημονική τεκμηρίωση, υπέγραψε και προωθεί για επεξεργασία στο Συμβούλιο Επικρατείας σχέδιο προεδρικού διατάγματος για την προστασία των μικρών νησιωτικών υγροτόπων με τον τίτλο: «Έγκριση καταλόγου μικρών νησιωτικών υγροτόπων και καθορισμό όρων και περιορισμών για την προστασία και ανάδειξη των μικρών παράκτιων υγροτόπων που περιλαμβάνονται σε αυτόν».

Στο διάταγμα προστασίας περιλαμβάνονται 380 μικροί (με έκταση κάτω των 80 στρεμμάτων) υγρότοποι στη νησιωτική Ελλάδα. Στον κατάλογο, η χαρτογραφική επεξεργασία του οποίου έγινε από τον Οργανισμό Κτηματολογίου και Χαρτογραφήσεων Ελλάδας (Ο.Κ.Χ.Ε.), περιλαμβάνεται διάγραμμα και λίστα συντεταγμένων για κάθε υγρότοπο. Το σχέδιο προεδρικού διατάγματος πέρασε από δημόσια διαβούλευση στην αρχή του καλοκαιριού με σχόλια, που λήφθηκαν υπόψη, τόσο στην τελικά διαμόρφωση του καταλόγου, όσο και στα μέτρα προστασίας.

Σύμφωνα με το σχέδιο προεδρικού διατάγματος, στους μικρούς νησιωτικούς υγροτόπους του καταλόγου επιτρέπονται δραστηριότητες για τη διατήρηση και την ανάδειξή τους, καθώς και για την αειφορική διαχείριση των πόρων τους, συμπεριλαμβανομένων της επιστημονικής έρευνας, της ευαισθητοποίησης του κοινού και των ελαφρών υποδομών, όπου απαιτούνται. Δεν επιτρέπεται η δόμηση (εκτός ήδη αδειοδοτημένων κτιρίων), οι εκχερσώσεις της φυσικής βλάστησης, οι αποξηράνσεις και οι επιχωματώσεις (μπάζωμα), οι εξορύξεις, η συλλογή των οργανισμών και οι παρεμβάσεις στο υδρολογικό δίκτυο (π.χ. γεωτρήσεις) και στο τοπίο. Ενθαρρύνονται οι φιλικές προς το περιβάλλον μέθοδοι γεωργίας και οι δραστηριότητες ανάδειξης των περιοχών αυτών.Στο πλαίσιο της διαφάνειας στη δημόσια διοίκηση, αλλά και σεβόμενο απόλυτα το δικαίωμα των πολιτών για απρόσκοπτη πρόσβαση στη δημόσια πληροφορία, το ΥΠΕΚΑ έχει αναρτήσει και διαθέτει ελεύθερα προς κάθε ενδιαφερόμενο το σύνολο των υγροτόπων από τη δικτυακή γεωπύλη geodata.gov.gr του ΟΚΧΕ.

O Υπουργός ΠΕΚΑ, Γιώργος Παπακωνσταντίνου, σχετικά με το θέμα έκανε την ακόλουθη δήλωση:
"Με την υπογραφή του Προεδρικού Διατάγματος κάνουμε ένα ακόμα βήμα για τη διαφύλαξη της βιοποικιλότητας στη χώρα μας. Προωθούμε, μετά τη διαβούλευση, στο Συμβούλιο της Επικρατείας, το σχέδιο ΠΔ για την προστασία 380 μικρών υγροτόπων στα νησιά μας, αναγνωρίζοντας ότι η αξία τους είναι σημαντική, όχι μόνο σε εθνικό επίπεδο για τη βιοποικιλότητα και την προστασία των ακτών μας, αλλά και σε διεθνές επίπεδο, αφού είναι οι τόποι ξεκούρασης και διατροφής των πουλιών στο μεγάλο ταξίδι της μετανάστευσης από το βορρά στο νότο και αντίστροφα. Με την οριοθέτηση και την ανάδειξη των μικρών υγροτόπων, δίνουμε ένα ακόμα εργαλείο στις τοπικές κοινωνίες για τη βιώσιμη τουριστική ανάπτυξη των περιοχών τους".


Πηγή

Η εποχή του θερισμού για το αιολικό λόμπυ…-To Αρχιπέλαγος για τις ανεμογεννήτριες στην Ικαρία

Η αδειοδότηση από τη Ρυθμιστική Αρχή Ενέργειας (ΡΑΕ) σε εταιρεία συμφερόντων του ομίλου Μυτιληναίου για εγκατάσταση αιολικού σταθμού με συνολική ισχύ 330 MW στην Ικαρία αποτελεί φυσική συνέχεια των επιχειρηματικών σχεδίων που είχε προαποφασίσει το αιολικό λόμπυ (επιχειρηματικοί και τραπεζικοί όμιλοι) υπό το πέπλο της «πράσινης» ανάπτυξης και με την αμέριστη στήριξη της πολιτικής ηγεσίας του ΥΠΕΚΑ.

Σε μία εποχή που οφείλουμε όλοι να αναδεικνύουμε και να προστατεύουμε τα συγκριτικά πλεονεκτήματα του νησιού, ώστε να εξασφαλιστεί η βιωσιμότητα των τοπικών κοινωνιών, αναπτύσσεται μία στρατηγική αντίστροφης ανάπτυξης που περιλαμβάνει την εγκατάσταση τουλάχιστον 120 ανεμογεννητριών για την κάλυψη των ενεργειακών αναγκών της στερεάς Ελλάδας.

Έργο που θα προκαλέσει τη μη- αναστρέψιμη καταστροφή του φυσικού τοπίου και ορεινού όγκου του νησιού, αλλά και της σπάνιας βιοποικιλότητας της Ικαρίας, χωρίς κανένα απολύτως ουσιαστικό όφελος για τις τοπικές κοινωνίες.
Έργο το οποίο γίνεται με βάση ξεκάθαρα επιχειρηματικά κριτήρια, ακολουθώντας πιστά τον «μακροχρόνιο ενεργειακό σχεδιασμό» για την εγκατάσταση έργων ΑΠΕ στην Ελλάδα, που έχει γίνει από τον όμιλο Μυτιληναίου!

Διαβάστε τη συνέχεια της δημοσίευσης του ΑρχιπελάγουςΕΔΩ

Η τουριστική κατοικία δε θα μας βγάλει από την κρίση

Του Κρίτωνα Αρσένη
Ευρωβουλευτή του ΠΑΣΟΚ

Πολιτικοί από διάφορα κόμματα συγκλίνουν στην διαπίστωση ότι η σωτήρια για τη χώρα ανάπτυξη θα έρθει μέσα από τη μαζική δόμηση κατοικιών και την πώληση τους σε ξένους. Δεν υπάρχει καμία άλλη αναπτυξιακή πρόταση που να πετυχαίνει τέτοια διακομματική συναίνεση. Είναι η δόμηση αυτή το εργαλείο για την αναζωογόνηση της οικονομίας μας;

Θα ήταν ανακούφιση για όλους μας να είχαμε βρει την αναπτυξιακή διέξοδο από τη κρίση. Όμως τα δεδομένα μας δείχνουν ξεκάθαρα ότι αυτή δεν είναι η δόμηση. Η ζήτηση για κατοικίες δεν τεκμηριώνεται, ενώ οι παράπλευρες επιπτώσεις της μαζικής αυτής δόμησης στον τουρισμό θα είναι δραματικές και μακροχρόνιες.

Το κτηματομεσιτικό "μπουμ" που ελπίζουμε ως χώρα να μας αναστήσει οδήγησε στην Ισπανία σε 600.000 απούλητες παραθεριστικές κατοικίες και άλλες 200.000 μισοτελειωμένες. Στην Ιρλανδία, διέλυσε το τραπεζικό σύστημα και την οικονομία αφήνοντας μισοτελειωμένα σπίτια και εμπορικά κέντρα σε κάθε χωριό.

Ας πούμε όμως ότι αυτό οφείλεται στα δικά τους λάθη και ότι εμείς θα τα καταφέρουμε καλύτερα. Το μεγάλο πρόβλημα είναι ότι ήδη έχουμε εκατοντάδες χιλιάδες απούλητες παραθεριστικές και τουριστικές κατοικίες στην Ελλάδα. Κάποιοι εφηύραν το επιχείρημα ότι είναι απούλητες λόγω πολεοδομικών παραβάσεων, ενώ αν κτιστούν νέες μέσα σε οργανωμένα συγκροτήματα το πρόβλημα αυτό θα λυθεί. Στην πραγματικότητα όμως και τα ξενοδοχεία μας και κάθε άλλο είδος συγκροτημάτων κατοικιών που υπάρχουν ήδη στη χώρα μας έχουν κατά κανόνα πολεοδομικές παραβάσεις. Δεν γίνεται κατανοητό γιατί τα τουριστικά αυτά χωριά δε θα έχουν.

Η εξασθένιση της ευρωπαϊκής μεσαίας τάξης, η οικονομική κρίση και η κακή εμπειρία των ευρωπαίων που αγόρασαν κατοικίες στην Ισπανία, μηδενίζουν την προοπτική η ζήτηση για κατοικίες στην Ελλάδα να αυξηθεί. Εκτός αν καταρρεύσουν οι τιμές, κάτι που θα γίνει σε περίπτωση χρεοκοπίας. Αλλά αυτή τη στιγμή ψάχνουμε λύσεις για να αυξηθεί η παραγωγική δραστηριότητα ώστε να μην οδηγηθούμε σε χρεοκοπία.

Ένα άγνωστο ζήτημα, είναι ότι η ανάπτυξη μαζικής παραθεριστικής κατοικίας γιγαντώνει τη φοροδιαφυγή. Όπως μας δείχνει η ισπανική εμπειρία, οι κατοικίες αυτές υπενοικιάζονται στο ιντερνέτ χωρίς να δηλώνονται στην εφορία. Μεταφέρεται έτσι ο τουρισμός στην μαύρη οικονομία.

Όμως ο ίδιος ο τουρισμός μας, αυτή η εξωστρεφής και ανταγωνιστική βασική οικονομική μας δραστηριότητα, θα υποστεί μια μη αναστρέψιμη καταστροφή. Για το λόγο αυτό, το Ξενοδοχειακό επιμελητήριο - ο θεσμικός σύμβουλος του κράτους στα θέματα τουρισμού- ανησυχεί με τις ιδέες για μαζική δόμηση στην εκτός σχεδίου ιδιωτική και δημόσια γη. Ο τουρισμός βασίζεται στην ελκυστικότητα κάθε τόπου. Ελκυστικότητα σημαίνει μοναδικό περιβάλλον, τοπία και διατηρητέα κτήρια και οικισμοί. Η επιλογή ανάπτυξης μαζικής παραθεριστικής κατοικίας στις ελληνικές ακτές, θα κατέστρεφε το μόνο τμήμα του ελληνικού χώρου που έχουμε διατηρήσει καλύτερα από τους ανταγωνιστές μας στον τουρισμό.

Αντί για αυτό πρέπει να παραδεχθούμε ότι οι μεγάλες επιχειρήσεις ήταν κατά βάση κρατικοδίαιτες στη χώρα μας. Η ανάπτυξη και απασχόληση προέρχεται κυρίως από ατομικές, οικογενειακές, μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις που παράγουν προστιθέμενη αξία στον πρωτογενή τομέα, στη μεταποίηση, τις νέες τεχνολογίες, τον τουρισμό και πολλούς άλλους τομείς. Αυτές πρέπει να διασώσουμε σήμερα. Ενδεικτικό μέτρο θα ήταν η μη φορολόγηση του 30% των κερδών των επιχειρήσεων αυτών, με βάση το de minimis, με την προϋπόθεση ότι θα επανεπενδύονται στον εκσυγχρονισμό, στη βελτίωση της ανταγωνιστικότητας και στην αύξηση της απασχόλησης στη συγκεκριμένη επιχείρηση. Οι προσπάθειες της κυβέρνησης προς αυτή την κατεύθυνση δυσχεραίνονται λόγω τις έλλειψης ρευστότητας στις τράπεζες και εκεί πρέπει να εστιάσουμε την προσοχή μας. Την ίδια στιγμή απαιτείται να διευρύνουμε προς τα πάνω τη φορολογική βάση και να καταφέρουμε να συλλέξουμε τους φόρους που διαφεύγουν. Από εκεί θα εξαρτηθεί και αν θα μπορέσουμε να δομήσουμε την οικονομία μας σε μια νέα υγιή και παραγωγική βάση.


Το άρθρο δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα FREE SUNDAY στις 23/7/2011

Δεν χρειάζεται σεισµός ή τσουνάµι για να καταστραφεί το ελληνικό τοπίο

H άτακτη υποχώρηση της υπουργού ΠΕΧΩ∆Ε (συγγνώµη, ΠΕΚΑ το λέµε τώρα) στο ζήτηµα της εκτός σχεδίου δόµησης σε περιοχές Natura προκάλεσε ιερή αγανάκτηση σε ποικίλους αυτόκλητους προστάτες του περιβάλλοντος. Ορισµένοι έφτασαν να ονοµάσουν προδοσία την παλινδροµική διαδικασία που απέληξε στη διατήρηση του δικαιώµατος να χτίζεις όπου θέλεις, αρκεί να διαθέτεις τέσσερα στρέµµατα ή σε ορισµένες περιπτώσεις και σαφώς λιγότερα. Αφελείς δηµοσιογράφοι, επιστήµονες ή µέλη της αυτοαποκαλούµενης Κοινωνίας των Πολιτών ανακάλυψαν ευτελισµό των κελευσµάτων της πράσινης ανάπτυξης. Αλλοι ζήτησαν αποποµπή της υπουργού και προσωπική παρέµβαση του Πρωθυπουργού. Στον αντίποδα, βουλευτής του ΛΑΟΣ, ανακαλώντας ίσως το «µνηµείο στον αυθαίρετο οικιστή» του αείµνηστου Αντώνη Τρίτση, ισχυρίστηκε ότι το αυτονόητο δικαίωµα να χτίζεις (αρκεί να διαθέτεις ένα κοµµάτι γης) είναι κοινωνική κατάκτηση και αντιστοιχεί στην κάλυψη των οικιστικών αναγκών του κοσµάκη.

Ας σοβαρευτούµε. Η Ελλάδα δοµήθηκε κατά κόρον σε όλη τη µεταπολεµική περίοδο. Σήµερα διαθέτουµε ακόµη µία παγκόσµια πρωτιά µε 2,8 σπίτια ανά νοικοκυριό. Σχεδόν τρία, για σκεφτείτε το. Το πρότυπο είναι γνωστό και επιτυχηµένο. ∆ιαµέρισµα στην Αθήνα, το ανακαινισθέν σπίτι του παππού κάπου στα ορεινά,ένα εξοχικό σε παραλία. Υπάρχουν διάφορες παραλλαγές ενίοτε µε δεύτερο και τρίτο διαµέρισµα, µε βίλα σε οικοπεδικό συνεταιρισµό, µε αγροικία καταµεσής του κάµπου, µε καταπάτηση παράκτιων περιοχών, καµένων εκτάσεων και περιοχών ιδιαίτερου φυσικού κάλλους. Η Ελλάδα έµαθε να χτίζει και να ξαναχτίζει και η απόδειξη είναι ότι επιπλέον στέγασε άνετα κάπου τρία εκατοµµύρια µετανάστες. Καθ’ οδόν κατασκευάστηκε το αθηναϊκό τερατούργηµα, το αντίστοιχο της συµπρωτεύουσας και… περιλήψεις τους στη Λαµία και το Αργος, στο Ηράκλειο και την Κοζάνη. Εγκαταλείφθηκαν τα δύο τρίτα του εθνικού εδάφους και οι αντίστοιχες τρεις και βάλε χιλιάδες κοινότητες – ορεινές ή νησιωτικές –µε τον οικιστικό πλούτο τους (κάπου ζούσαν οι Ελληνες διά µέσου της πολυκύµαντης ιστορίας τους).

Καθ’ οδόν ξεπήδησαν χολιγουντιανής πολυτέλειας κτίσµατα στη Χαλκιδική και τη Σκιάθο, στον Θεσσαλικό Κάµπο καιτην κοιλάδα του Αξιού. Κατά κανόνα εκτός σχεδίου, ατάκτως ερριµµένα, χωρίς τις συνοδούς υποδοµές, µε πολεοδοµικές υπερβάσεις. Η ένταξη στο σχέδιο πόλεως ακολουθούσε τις ποικίλες αυθαιρεσίες. Η παράκαµψη της όποιας νοµιµότητας γέννησε νέα επαγγέλµατα.

Οι εκατό χιλιάδες µηχανικοί και παντοειδείς εργολάβοι τα πήγαν µια χαρά στη ζωή τους. Και κυρίως τούτο το απλό: επιτεύχθηκε η κοινωνική συνοχή. Το ελληνικό αναπτυξιακό πρότυπο εξωτερίκευσε το κόστος του επιρρίπτοντάς το στον διπλανό. Τι κι αν κληρονόµησες λιβάδι, γεωργική γη, βαλτοτόπι ή αµιγές δάσος; Η κοινωνική δικαιοσύνη απαιτεί οι κάτοχοι γης να δικαιούνται να χτίσουν οπουδήποτε. Η ιδιοκτησία εγείρει αυτονόητο δικαίωµα στη δόµηση.

Οι Ελληνες έµαθαν λοιπόν να χτίζουν. Ολοι. ∆ιαδοχικά αναπτυξιακά κύµατα απαξίωσαν τις ήδη δοµηµένες περιοχές, προαστιοποίησαν τον χώρο, προέβαλαν την απαίτηση ενός νέου δικαίου, παρήγαγαν την αναλογικά µεγαλύτερη πρωτεύουσα παγκοσµίως. Και η Πολιτεία ερχόταν να νοµιµοποιήσει την ντε φάκτο δηµιουργηθείσα κατάσταση µε νοµιµοποιήσεις αυθαιρέτων, εντάξεις στο σχέδιο, τακτοποίηση υπερβάσεων και εσχάτως ηµιυπαιθρίων. Το ελληνικό τοπίο ξεκοιλιάστηκε από λατοµεία, καµένες εκτάσεις, διαβρωµένες γαίες, κατατεµαχισµένη γεωργική γη. Ασχετα από την άθλια αισθητική των πόλεών µας ή από την απουσία πρασίνου, ελεύθερων χώρων και συναφών υποδοµών, η χώρα δεν έχει πια ανάγκη να στεγάσει κανέναν. Προς τι λοιπόν η φασαρία; Στο κάτω κάτω, η πράσινη ανάπτυξη – όρος διεθνώς παραγκωνισµένος – µια κουβέντα ήταν, έτσι για να περνά η ώρα. Ως αντιπολίτευση, η παρούσα κυβέρνηση δεν πρότεινε κάποιο αντίδοτο στην πολιτική του κ. Σουφλιά και στη συνέχεια τον αντέγραψε µε συνέπεια στα ελάχιστα που επιχείρησε. Ειδικά στον τοµέα της εκτός σχεδίου δόµησης, ακόµη και σε προστατευτέες περιοχές όπως οι Natura, η κυβερνητική ρητορική θυµίζει αγνή µη κυβερνητική οργάνωση.

Γι’ αυτό ισχυρίστηκα ότι είναι αφελείς οι ιερώς αγανακτισµένοι. Ισως και λαϊκιστές. Αν υπάρχει πιθανότητα να ανασχεθεί η καταστροφή του ελληνικού τοπίου θα είναι λόγω της οικονοµικής δυσπραγίας. Βέβαια, υπάρχει και η αντίθετη θεωρία: Να επενδύσουν οι Ελληνες µες στον πανικό τους ό,τι απέµεινε στον τόπο από το ένα τρισ. των καταθέσεών τους, όχι βεβαίως σε παραγωγικές δραστηριότητες, αλλά σε πανωσηκώµατα και λατοµεία στην καρδιά των υγροβιότοπων. Τώρα µπορούν, αρκεί να σπεύσουν να κατοχυρώσουν τα τέσσερα στρέµµατά τους. Θα είναι µια κάποια απάντηση στην κρίση.


Τι κι αν κληρονόµησες λιβάδι, γεωργική γη, βαλτοτόπι ή αµιγές δάσος; Η κοινωνική δικαιοσύνη απαιτεί οι κάτοχοι γης να δικαιούνται να χτίσουν οπουδήποτε.

Μιχάλης Μοδινός - περιβαλλοντολόγος και συγγραφέας
Πηγή http://www.tanea.gr/

Σχόλιο σχετικά με τη διαμαρτυρία των Αρχών της Τήνου για τον περιορισμό της δόμησης σε περιοχές Natura

Είδαμε και διαβάσαμε:

Επιστολή διαμαρτυρίας απέστειλε ο Δήμαρχος κ. Παναγιώτης Κροντηράς στην Υπουργό Περιβάλλοντος, Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής κ. Τίνα Μπιρμπίλη για το νέο νομοσχέδιο σχετικά με τη βιοποικιλότητα

Στην επιστολή χαρακτηριστικά ανέφερε: «Με βάση τα όσα μεταδίδονται από τα ΜΜΕ και δημοσιοποιούνται γενικά από διημέρου σχετικά με το νομοσχέδιο του Υπουργείου σας για τη βιοποικιλότητα, χωρίς να έχουμε γνώση του προτεινόμενου νέου νομικού πλαισίου, ως προς την Τήνο, δηλώνουμε την αντίθεσή μας, σε οποιαδήποτε περιοριστική ρύθμιση στην εκτός σχεδίου δόμηση της Τήνου. Τέτοιος τυχόν περιορισμός συνιστά νέα και άδικη επιβάρυνση των μικροϊδιοκτητών της νήσου, στους οποίους έχουν ήδη επιβληθεί οι όροι του ΠΔ 28/2/2003, του γνωστού «χωροταξικού», σε συνδυασμό με το Ν.3212/2003».

Πηγή: http://www.syrostv1.gr/

Eρώτηση:

Μήπως είναι καιρός αντί να ζητάμε κι άλλη δόμηση να ασχοληθούμε με το πόσο επιβαρύνει το νησί, τους μικροιδιοκτήτες, τους μεγαλοιδιοκτήτες, τους κατοίκους, τους επαγγελματίες του τουρισμού, τους αγρότες η ανεξέλεγκτη και παράλογη εκτός σχεδίου δόμηση (και ιδιαίτερα αυτή που επίκειται στις τελευταίες παρθένες περιοχές του νησιού μας)?

Πόσο επιβαρύνουν οι δρόμοι που ανοίγονται χωρίς καμία μελέτη και λογική;
Πόσο επιβαρύνουν οι κολώνες της ΔΕΗ που φυτεύονται και τρέχουν λαγκάδια, λόφους και βουνά;
Πόσο επιβαρύνουν οι ανεξέλεγκτες γεωτρήσεις για παροχή νερού στα νέα σπίτια;
Πόσο επιβαρύνουν κοινωνικά τα άδεια σπίτια που ανοίγουν μόνο ένα μήνα το καλοκαίρι;
Πόσο επιβαρύνει η καταστροφή των μονοπατιών και των άλλων μοναδικών πολιτιστικών στοιχείων του νησιού μας;
Πόσο θα επιβαρύνει η μετατροπή του νησιού σε βιομηχανικό πάρκο με τα μεγαλόπνοα σχέδια του ΥΠΕΚΑ με τις ευλογίες των τοπικών Αρχών για ανάπτυξη αιολικών πάρκων;
Πόσο επιβαρύνει γενικά η καταστροφή του μοναδικού τοπίου του νησιού μας που είναι αυτό το μόνο στοιχείο που θα εξασφαλίσει την αξιοπρεπή επιβίωση αυτού του τόπου;

Γιατί ο μικρός αυτός περιορισμός δόμησης που εξήγγειλε το ΥΠΕΚΑ είναι το μόνο που μας απασχολεί; Όλα τα παραπάνω που μηδενίζουν καθημερινά την αξία των περιουσιών μας δεν είναι σημαντικά;

Aς μας απαντήσει κάποιος...

Δελτίο Τύπου του Δικτύου Οικολογικών Οργανώσεων Αιγαίου Περί της εκποίησης δημόσιων εκτάσεων στη Ρόδο

17 Ιανουαρίου 2011

Το Δίκτυο Οικολογικών Οργανώσεων Αιγαίου συνυπογράφει την ανακοίνωση* και στηρίζει τις πρωτοβουλίες των περιβαλλοντικών Συλλόγων της Ρόδου απέναντι στην εκποίηση δημόσιων εκτάσεων από την Κυβέρνηση στις περιοχές της Αφάντου και του Πρασονησίου, με ενδεικτική χρήση την εξόχως ‘βιώσιμη’ κατασκευή εγκαταστάσεων γκολφ. Πρόκειται για μία εντελώς αβασάνιστη και άστοχη αναπτυξιακή επιλογή, αφού αφενός, όπως επισημαίνουν οι περιβαλλοντικές οργανώσεις, με την υλοποίησή της αναμένεται να επιδεινωθεί ακόμα περισσότερο η κατάσταση με τους φυσικούς πόρους του νησιού, με πρώτο το νερό, αφετέρου το συγκεκριμένο τουριστικό πρότυπο με την κατασκευή γηπέδων γκολφ στη Μεσόγειο έχει ήδη αποδειχτεί μη αποδοτικό για τις τοπικές οικονομίες και περιβαλλοντικά μη βιώσιμο, όπως έχει επισημάνει σε άρθρα** και εργασίες της και η Καθηγήτρια του Παν/μίου Αιγαίου κα. Ελένη Μπριασούλη, που έχει επισταμένως ασχοληθεί με το ζήτημα.

Η εκποίηση δημόσιων εκτάσεων, μέσω της συγκρότησης Γεν. Γραμματείας Αξιοποίησης Δημόσιας Ακίνητης Περιουσίας, πολλές από τις οποίες φιλοξενούν οικοσυστήματα ιδιαίτερης αξίας και είναι ενταγμένες στο δίκτυο NATURA (Πρασονήσι-Ρόδος, ‘Φωνή της Αμερικής’-Δέλτα του Νέστου κ.α.) αποτελεί έναν ακόμη κρίκο στην περιβαλλοντική εκτροπή στην οποία επιδίδεται η Κυβέρνηση. Συνεχίζοντας την τακτική δεκαετιών να προσφέρεται κάθε πιθανή διευκόλυνση σε μεγάλα επενδυτικά κεφάλαια και σε εργολάβους για να ‘ανυψώσουν’ τους οικονομικούς δείκτες, το φυσικό περιβάλλον της χώρας είναι τελικά χαμένο σε οποιαδήποτε συνθήκη: σε συνθήκες ευημερίας θυσιάζεται για να μην επιβραδυνθεί η αναπτυξιακή πορεία. Σε συνθήκες ύφεσης πρέπει να θυσιαστεί για την ανάκαμψη, δήθεν, της εθνικής οικονομίας.

Θέση του Δικτύου είναι πως η ανάσχεση της υποβάθμισης του φυσικού περιβάλλοντος πρέπει να αποτελεί τον άξονα πάνω στον οποίο θα στηρίζονται οι κεντρικές και τοπικές αναπτυξιακές πολιτικές. Επειδή, όμως, η πραγματικότητα δείχνει ότι διαχρονικά κάτι τέτοιο δεν αποτελεί προτεραιότητα των κυβερνώντων, απομένει στις τοπικές κοινωνίες να χαράξουν μία κοινωνική και οικονομική διαδρομή διαφορετική από το στρεβλό αναπτυξιακό πρότυπο που συνεχίζεται να προωθείται και τις συνέπειες του έχουν βιώσει επί μακρόν, με επενδύσεις που όχι μόνο δε εναρμονίζονται με την τοπική κλίμακα, αλλά τελικά περισσότερο πλήττουν τους φυσικούς πόρους και την οικολογική βιωσιμότητα παρά προσφέρουν οφέλη.

*Βλ. εδώ την ανακοίνωση των 5 περιβαλλοντικών οργανώσεων

** Βλ. εδώ πρόσφατο άρθρο της Καθηγήτριας κ. Μπριασούλη

Το πρώτο πολεοδομικό σχέδιο της Αθήνας - η εξέλιξη στο σήμερα

Δρ Γεώργιος Τουρσούνογλου
Αρχιτέκτονας DESA Παρισίων
Επίκ. Καθηγητής Στρατιωτικής Σχολής Ευελπίδων


Συχνά αναφερόμαστε στην κακή πολεοδομική ανάπτυξη της Αθήνας, στους στενούς δρόμους, τα συνεχή μποτιλιαρίσματα, τις καθυστερήσεις στις μετακινήσεις και εν γένει στις κακές συνθήκες που καθημερινά αντιμετωπίζει ο Αθηναίος. Αν θελήσουμε να δούμε την εξέλιξη της Αθήνας, θα πρέπει να ανατρέξουμε στο πρώτο πολεοδομικό σχέδιο που εκπόνησαν οι αρχιτέκτονες Κλεάνθης και Σάουμπερτ το 1832, προτού ακόμη αυτή ανακηρυχθεί πρωτεύουσα του Ελληνικού Κράτους το 1834.

Μελετώντας το τοπογραφικό σχέδιο των δύο αρχιτεκτόνων διαπιστώνουμε ότι διέθετε όλα αυτά που αργότερα στερήθηκε η Αθήνα, δηλαδή οδούς μεγάλου πλάτους, κήπους, πλατείες και χώρους για τα δημόσια κτίρια. Σημείο αναφοράς ήταν τα τέσσερα βουλεβάρτα γύρω από το κέντρο, που έδιναν σημαντική ανάσα και διέξοδο στη μελλοντική ανάπτυξή της. Κύριες γραμμές του σχεδίου, η Σταδίου και η Πειραιώς εκεί που είναι και σήμερα, με τη διαφορά ότι η Σταδίου έφθανε μέχρι το Παναθηναϊκό Στάδιο. Στη δε συνάντηση των δύο δρόμων τοποθετούνταν τα ανάκτορα. Τρίτος βασικός δρόμος η Ερμού, δημιουργώντας με τους δύο προηγούμενους ένα ισοσκελές τρίγωνο και με έκταση που 2.200 στρέμματα. Η εφαρμογή του σχεδίου θα είχε ως αποτέλεσμα τη μείωση των ιδιοκτησιών και το ξεσπίτωμα πολλών οικογενειών, κάτι που δεν άρεσε στους Αθηναίους, οι οποίοι ξεσηκώθηκαν κατά των δύο αρχιτεκτόνων, δημιουργώντας μεγάλη αναστάτωση στην πόλη. Έτσι, αναγκάστηκε ο αντιβασιλεύς Μάουρερ να επισκεφθεί την Αθήνα από το Ναύπλιο και να ακούσει τις τερατολογίες που διαδίδονταν.

Σύμφωνα με τους κατοίκους, οι δρόμοι θα είχαν πλάτος 140 πόδια, το Δημαρχείο θα είχε 400 πόδια μήκος και μια εκκλησία θα ξεπερνούσε κατά 80 πόδια τον Άγιο Πέτρο της Ρώμης. Αμέσως λοιπόν ο Μάουρερ έδωσε εντολή να σταματήσουν οι εργασίες εφαρμογής του σχεδίου των δύο αρχιτεκτόνων και ζήτησε από τον Λουδοβίκο να στείλει τον προσωπικό του αρχιτέκτονα, τον Βαυαρό Κλέντσε, για να μελετήσει και να μεταρρυθμίσει το αρχικό σχέδιο. Αυτός έφτασε στο Ναύπλιο το 1830, σε ηλικία προχωρημένη, και έπιασε αμέσως δουλειά, για να φτιάξει την Οθωνούπολη. Το πρώτο μέλημά του ήταν η Ακρόπολη, η οποία βρισκόταν σε άθλια κατάσταση και χωρίς καμία προστασία από τις κλοπές μαρμάρων, μιας και ο πρώτος φύλακας, ο Πιττακής, δεν μπορούσε να φυλάξει το χώρο αυτό. Οι τροποποιήσεις του Κλέντσε ήταν δυστυχώς ατυχείς για την πολεοδομική εξέλιξη της Αθήνας και υποκινούμενες από πολιτική σκοπιμότητα. Σε αντίθεση με τους δύο αρχιτέκτονες που είχαν απαγορεύσει το κτίσιμο γύρω από την Ακρόπολη, με σκοπό να προστατευθούν τα μνημεία και να γίνουν οι απαραίτητες ανασκαφές, αυτός επέτρεψε την ανοικοδόμηση στην περιοχή αυτή, όπου έκτισαν πρώτοι τα σπίτια τους οι δύο τεχνίτες από την Ανάφη, ο Γιώργος Δαμίγος και ο Μάρκος Σιγάλας, ακολουθούμενοι από άλλους Αναφιώτες. Όταν ξεφύτρωσαν εκεί πολλά σπίτια και ο συνοικισμός μεγάλωσε, έπρεπε να του δοθεί μια ονομασία. Πολλοί πρότειναν να ονομασθεί η περιοχή Νυχτοχώρι μιας και όλα τα σπίτια κατασκευάζονταν τη νύχτα. Τελικά για να τιμηθούν οι πρώτοι οικιστές, η περιοχή ονομάστηκε Αναφιώτικα, όπως είναι και σήμερα γνωστή.

Το σχέδιο του Κλέντσε δεν σεβάστηκε, όπως των προηγουμένων, τα βυζαντινά μνημεία, με αποκορύφωμα τη χάραξη της Ερμού έτσι ώστε να απαιτείται το γκρέμισμα της Καπνικαρέας, που ευτυχώς αργότερα σώθηκε. Μικραίνει πλάτος δρόμων, καταργεί πλατείες, μεταφέρει τα ανάκτορα από την Ομόνοια στον Κεραμεικό (αν και τελικά ούτε εκεί κτίσθηκαν), καταργεί τα τέσσερα βουλεβάρτα που είχαν σχεδιάσει οι προηγούμενοι και που έδιναν σημαντική ανάσα στην πόλη, την δε οδό Σταδίου που έφθανε μέχρι το Στάδιο την κάνει αδιέξοδο, εκτρέποντάς την προς την Πλάκα, και περιορίζει την έκταση του σχεδίου κατά 754 στρέμματα. Εγκατέστησε οικοδομικό τετράγωνο στην πλατεία Συντάγματος, διέκοψε την Πατησίων δημιουργώντας το τετράγωνο από την οδό Θεμιστοκλέους μέχρι την πλατεία Ομονοίας, μείωσε την Ευριπίδου από 30 σε 10 μέτρα, πιστεύοντας ότι η πρωτεύουσα δεν χρειαζόταν να επεκταθεί πέραν του Φιλοπάππου και του λόφου των Νυμφών.

Στις 18 Σεπτεμβρίου 1834 εγκρίθηκε το σχέδιο του Κλέντσε αφού υπέστη και αυτό πολλές τροποποιήσεις μέχρι την εφαρμογή του και αφού έγινε το τρομακτικό λάθος να μην εγκριθεί το αρχικό σχέδιο των δύο αρχιτεκτόνων, Κλεάνθη και Σάουμπερτ, που θα έδινε οπωσδήποτε μια διαφορετική εικόνα στη σημερινή Αθήνα με τα τόσα συγκοινωνιακά και κυκλοφοριακά της προβλήματα. Μετά την εκπόνηση και έγκριση του σχεδίου του Κλέντσε, είχαμε συνεχείς τροποποιήσεις (1837, 1843, 1847, 1856, 1860, 1862, 1864, 1919), που συνέχιζαν να δημιουργούν προβλήματα στην πολεοδομική εξέλιξη της Αθήνας. Ευτυχώς, που κατά την εφαρμογή του σχεδίου του Κλέντσε, ο Κλεάνθης είχε λάβει υπεύθυνη θέση σε νεοσυσταθείσα οικοδομική επιτροπή και δημιούργησε τη λεωφόρο Πανεπιστημίου πλάτους 32 μέτρων αντί των 12 που όριζε το σχέδιο, και έκανε και ορισμένες άλλες σωτήριες τροποποιήσεις. Ενώ δε ο Κλεάνθης είχε δουλέψει αφιλοκερδώς, από την αγάπη του προς την πατρίδα και τα αρχαία μνημεία της, ο Κλέντσε έλαβε τη μυθική για τότε αμοιβή των 24.000 δρχ. Με την εφαρμογή του σχεδίου αυτού αποφασίζεται και η διάνοιξη των κυρίων οδών Αιόλου, Αθηνάς και Ερμού μετατρέποντας σε άστεγους όσους είχαν καταφέρει με χίλιες στερήσεις και όπως όπως να επισκευάσουν τις κατεστραμμένες καλύβες τους. Όλα αυτά τα προβλήματα στην εφαρμογή του πολεοδομικού σχεδίου της Αθήνας ήταν φυσικό να δημιουργήσουν την οικοδομική αναρχία που επικράτησε, με αποτέλεσμα οι Αθηναίοι να κτίζουν όπου και όπως ήθελαν και με τον τρόπο που τους βόλευε. Αποτέλεσμα ήταν να υπάρχουν καταπατήσεις μεταξύ γειτονικών οικοπέδων, συνηθισμένοι δε ήταν και οι συνεχείς καυγάδες μεταξύ των ιδιοκτητών. Γι’ αυτό στις 9 Απριλίου 1836 δημοσιεύθηκε στη εφημερίδα της Κυβερνήσεως ο πρώτος οικοδομικός κανονισμός με 12 άρθρα, που προσπαθούσε να βάλει μια τάξη στην υπάρχουσα οικοδομική αναρχία και αυθαιρεσία που επικρατούσε και που όριζε τους κανόνες και τις προϋποθέσεις για το κτίσιμο των οικοπέδων. Έτσι, όποιος έχτιζε θα έπρεπε να «φυλλάτη την ευθυγραμμίαν και ισωπέδωσιν» ότι το ελάχιστο εμβαδόν οικοδομήσιμου οικοπέδου ορίζεται σε 200 πήχεις. Τα δε σπίτια επί των οδών Αθηνάς, Αιόλου, Ερμού, Πειραιώς, Μακράς Στοάς και Σταδίου καθώς και στις πλατείες Όθωνος και Λουδοβίκου θα έχουν «εν ισόγειον και εν ανώγειον πάτωμα», σχηματίζοντας «σειράν συνεχή και αδιάκοπον». Την ίδια εποχή εκδίδεται και το διάταγμα για το φόρο των οικοδομών, ο οποίος ορίζεται σε 7% επί του συμφωνηθέντος ενοικίου.

Πολύ απέχουν όλα τα παραπάνω από τη σημερινή Αθήνα, όπου το τυπικό κτίριο των σύγχρονων σπιτιών της είναι η πολυκατοικία μέσου ύψους. Πολυκατοικίες που κτίστηκαν στις περιοχές του κέντρου και της περιφέρειας πήραν τις θέσεις νεοκλασσικών σπιτιών μεγάλης αρχιτεκτονικής αξίας που αποτελούσαν κομμάτι της ιστορίας μας. Έτσι από τη μια αυτά τα κτίρια της δεκαετίας ’50 και ’60 κτισμένα από επιχειρηματίες κατασκευαστές, με τη μέθοδο της αντιπαροχής, πολλές φορές χωρίς τη μελέτη αρχιτέκτονα, και από την άλλη η αυθαίρετη δόμηση που ολοένα και αυξανόταν, μετέτρεψαν την Αθήνα σε μια απρόσωπη ευρωπαϊκή πρωτεύουσα, που όμως παραμένει «διαμαντόπετρα στη γης το δαχτυλίδι», όπως διαβάζουμε στους στίχους του Παλαμά.


ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ
Τα Αθηναϊκά 22 (1962).
Βολφ Ζ., Βαυαροί στην Ελλάδα, Αθήναι 1984.
Κανελλόπουλος Παναγιώτης, Ιστορία του Ευρωπαϊκού Πνεύματος, μέρος 4ο, τόμ. VIII, Αθήναι 1976.
Μάουρερ Γ.Λ., Ο Ελληνικός Λαός, Χαϊδελβέργη 1835.
Μπίρης Κ., Τα πρώτα σχέδια των Αθηνών. Ιστορία και ανάλυσίς των, Αθήναι 1933.
Μπίρης Κ., Αι εκκλησίαι των Παλαιών Αθηνών, Αθήναι 1940.
Μπίρης Κ., Η πρωτεύουσα θύμα πολεοδομικού εμπαιγμού, Αθήναι 1961.
Μπίρης Κ., Για την Σύγχρονη Αθήνα, Μελέτες και Αγώνες, Αθήναι 1958.
Νέα Εστία 336 (1940).
Τραυλός Ι., Πολεοδομική Εξέλιξις των Αθηνών από των Προϊστορικών Χρόνων μέχρι των αρχών του 19ου αιώνος, Αθήναι 1960.
Φωτιάδης Δ., Όθωνας - η Έξωση, Αθήναι 1978.
Hederer Oswald, Leo Von Klenze, Μόναχο 1964.
ΦΕΚ αρ. φύλ. 19 και 40, 1936.
Φιλιππίδης Δημήτρης, Νεοελληνική Αρχιτεκτονική


Πηγή κειμένoυ και εικόνας: http://www.arxaiologia.gr/

Περιορίζεται η διάσπαρτη δόμηση στις εκτός σχεδίου περιοχές και στα νησιά

TEΛOΣ στην αλόγιστη –χωρίς κανόνες και προϋποθέσεις– κατασκευή κατοικιών και κτιρίων, δίπλα στο κύμα στις νησιωτικές περιοχές της χώρας επιδιώκει να βάλει το Yπουργείο Περιβάλλοντος. Με σχετική νομοθετική ρύθμιση που αναμένεται να ανακοινωθεί μετά το Πάσχα θα περιορίζεται η διάσπαρτη δόμηση στις εκτός σχεδίου περιοχές και στα νησιά.

Βασική επιδίωξη της υπουργού Περιβάλλοντος Τ.Μπιρμπίλη είναι το νέο πλαίσιο να συνδυαστεί με το ειδικό χωροταξικό σχέδιο για τον παράκτιο χώρο, που εκτιμάται ότι θα ολοκληρωθεί περί τα μέσα Μαΐου.

Το σχέδιο Προεδρικού Διατάγματος για την Aνδρο, το οποίο έχει συγκεντρώσει μέχρι στιγμής θετικά σχόλια από επαγγελματίες του χώρου, φανερώνει τις προθέσεις της υπουργού ενώ χαρακτηρίζεται από πολλούς ως «μοντέλο»για το σύνολο των νησιών στις Κυκλάδες.

Από τα βασικά σημεία του σχεδίου ξεχωρίζουν:

1) Η προστασία της παράκτιας ζώνης του νησιού σε απόσταση 350 μέτρων από την καθορισμένη γραμμή του αιγιαλού και η απαγόρευση της δόμησης σε απόσταση μικρότερη από τα 100 μέτρα από τον αιγιαλό, έναντι 20 μ. έως 50 μ. που ίσχυε ως σήμερα. Σε οικόπεδα που έχουν πρόσωπο σε ακτές, η δόμηση επιτρέπεται μόνο εφόσον γίνει καθορισμός αιγιαλού και παραλίας.

2) Ορίζεται κατώτερο όριο αρτιότητας και κατάτμησης για τα τουριστικά καταλύματα τα 15 στρέμματα, με τη δομήσιμη επιφάνεια να ανέρχεται σε 150 μέτρα από 200 που είναι σήμερα. Διατηρούνται τα 4 στρέμματα για οικόπεδα που είναι αδειοδοτημένα και προορίζονται για κατοικία, μέχρι την έκδοση της απόφασης. Ο μέγιστος αριθμός των ορόφων ορίζεται σε δύο πλην γεωργικών αποθηκών που είναι ισόγειες.

3) Καταργούνται οι παρεκκλίσεις στην εκτός σχεδίου δόμηση, καθώς επίσης και η δόμηση σε περιοχές προστασίας της φύσης. Μέχρι σήμερα η δόμηση επιτρεπόταν σε οικόπεδα ακόμη και 750 τ.μ. εφόσον είχαν πρόσοψη σε δημόσιο ή επαρχιακό δρόμο.

4) Απαγορεύεται η διάνοιξη ή κατάργηση νέων δρόμων κοντά σε παραλίες βάζοντας τέλος στην τακτική των τοπικών αρχόντων να ανοίγουν δρόμους ανάλογα με τις υποδείξεις των συμφερόντων. Στην πρόταση αναφέρεται ότι η διάνοιξη δρόμων θα γίνεται σε απόσταση 350 μέτρων από τον αιγιαλό και στο πλαίσιο συνολικού σχεδιασμού.

Σημειώνεται ότι η ρύθμιση θα ισχύει μεταβατικά μέχρι την ολοκλήρωση του σχεδιασμού σε τοπικό επίπεδο με την εκπόνηση των Γενικών Πολεοδομικών Σχεδίων (ΓΠΣ) και Σχεδίων Οικιστικής Οργάνωσης Ανοικτής Πόλης (ΣΧΟΟΑΠ).

Στο πλαίσιο αυτό το ΤΕΕ τονίζει την αναγκαιότητα να υπάρξει εκ νέου σχεδιασμός με αυστηρούς περιορισμούς. Oπως έχει επισημάνει στο παρελθόν ο πρόεδρος του Eπιμελητηρίου Γ. Αλαβάνος, «πρέπει όλα τα νησιά να αποκτήσουν σχέδια οικιστικής οργάνωσης (ΣΧΟΑΑΠ), που θα εκτιμούν την ικανότητα του κάθε νησιού για τον φόρτο που μπορεί να δεχθεί και να τον κατανείμει εκεί που είναι πιο ορθό. Και στο μεταξύ σκόπιμο θα ήταν να απαγορευτεί εντελώς η δόμηση εκτός σχεδίου και να επιτρέπεται μόνο στους οικισμούς».

Σύμφωνα με τους μελετητές, στα νησιά η αυθαίρετη δόμηση εκδηλώνεται με ποικίλους τρόπους. Υπάρχει η κατ΄ εξοχήν αυθαίρετη, παράνομη δόμηση (χωρίς καμία άδεια από την πολεοδομία), υπάρχει επίσης η «νόμιμη-παράνομη» άδεια, που στην πράξη αλλοιώνει τις ισχύουσες πολεοδομικές διατάξεις, αξιοποιώντας διάφορα «παραθυράκια» που ενθαρρύνονται από ασάφειες, γενικολογίες και αλληλοεπικαλύψεις της νομοθεσίας, υπάρχει επίσης και η καταστρατήγηση της εγκεκριμένης άδειας, που οφείλεται κυρίως στην παντελή έλλειψη ελέγχου από τις πολεοδομικές αρχές.

Eτσι παρατηρούνται διάφορες συνήθεις πρακτικές, π.χ. στις εκτός σχεδίου περιοχές, με αρτιότητα τα 4 στρέμματα, όπου επιτρέπεται η δόμηση 200 τ.μ., να χτίζονται τελικά 600-800 τ.μ. με τη μέθοδο της δόμησης 4 ξεχωριστών κτισμάτων των 50 τ.μ. το καθένα εκ των οποίων διαθέτει υπόγειο 100-150 τ.μ., το οποίο αποκαλύπτεται εκ των υστέρων.

Με βάση τα στοιχεία της απογραφής του κτιριακού αποθέματος της Εθνικής Στατιστικής Υπηρεσίας του 2001, το 46% των συνολικών κτιρίων στις Κυκλάδες δομήθηκε μετά το 1970, ενώ το 33% μετά το 1980. Τα ίδια στοιχεία αποδεικνύουν ότι την περίοδο 1997-2006, εγκρίνεται σε ετήσια βάση η κατασκευή 3.000 περίπου νέων κατοικιών, χωρίς να συμπεριλαμβάνονται τα κτίσματα για άλλες επαγγελματικές χρήσεις.

Ο ρυθμός δόμησης στις Κυκλάδες, βάσει της ετήσιας οικοδομικής δραστηριότητας 1997-2006, είναι μεγαλύτερος από όλους τους νομούς του Αιγαίου. Χαρακτηριστικά, το 2004 οι Κυκλάδες είχαν 3.079 νέες κατοικίες, έναντι 2.366 των Δωδεκανήσων και το 2005 3.610 έναντι 3.427.

Εξέχουσα θέση στην άναρχη δόμηση έχουν τα νησιά Πάρος, Σύρος, Σαντορίνη, Νάξος, Μύκονος, Τήνος, 'Ανδρος, Τζια, Μήλος και Αντίπαρος.

Σύμφωνα με τους τοπικούς παράγοντες, είναι επιτακτική ανάγκη η άμεση αντιμετώπιση του φαινομένου καθώς το αποτέλεσμα της αυθαιρεσίας στις Κυκλάδες είναι «εγκληματικό», αφού μαζί με την υπερδόμηση δημιουργούν ανεπανόρθωτη ζημιά στο φυσικό περιβάλλον και στο απαράμιλλης ομορφιάς νησιωτικό τοπίο, συντελώντας στη μετατροπή των νησιών σε κακέκτυπο του αστικού χώρου.

Δανάη Αλεξάκη
alexaki@express.gr

Πηγή: Express.gr 02/04/10-07:00

«Οχι» στον Καλλικράτη απο τον Πάνορμο

Οι κάτοικοι,οι δημότες και οι φίλοι της Κοινότητας Πανόρμου δηλώνουμε την αντίθεσή μας στο Σχέδιο Διοικητικής Μεταρρύθμισης ΚΑΛΛΙΚΡΑΤΗΣ, όσον αφορά στην κατάργηση της Ιστορικής Κοινότητας Πανόρμου Τήνου και την συγχώνευσή της σε έναν νησιωτικό Δήμο.

Η Κοινότητά μας με την πλούσια ιστορική, καλλιτεχνική και πολιτιστική της παράδοση που τη διακρίνει διαχρονικά από το υπόλοιπο νησί αποτελεί από τη σύστασή της το έτος 1834 μέχρι σήμερα μια αυτόνομη πληθυσμιακή, οικονομική, κοινωνική και διοικητική οντότητα η οποία πρέπει να διατηρηθεί ανεξάρτητη και στη νέα αρχιτεκτονική της Αυτοδιοίκησης, προς όφελος της Τήνου και της Πατρίδας μας.

Είναι ο πλέον απομακρυσμένος ΟΤΑ του νησιού, με εγγενείς μορφολογικές δυσχέρειες προσέγγισης της πόλης της Τήνου. Αποτελούσε ανέκαθεν μια αμιγώς αστική κοινότητα, μια πολυτεχνική κοινωνία, το διοικητικό κέντρο της γεωγραφικής ενότητας της Έξω Μεριάς της Τήνου, η οποία, με επίκεντρο της οικονομικής ζωής το μάρμαρο, την καλλιτεχνία και τη ναυτιλία, ανέπτυξε το εμπόριο, τις τέχνες και τον πολιτιστικό τουρισμό και διαμόρφωσε ανθρώπους υπερήφανους, καλλιεργημένους, ανεξάρτητους και προοδευτικούς. Για τους λόγους αυτούς έχει καταγραφεί από τους σύγχρονους μελετητές ως «ένα νησί μέσ΄ στο νησί».

Η Κοινότητα Πανόρμου είναι η γενέτειρα των Χαλεπά, Φιλιππότη, Λύτρα, Δούκα, Βούλγαρη και πολλών άλλων επιφανών Καλλιτεχνών. Αναγνωρίζοντας και τιμώντας την προσφορά του τόπου μας στις Καλές Τέχνες, η Πολιτεία ίδρυσε στον Πύργο το έτος 1955 τη μοναδική στην Ελλάδα Σχολή Μαρμαρογλυπτικής και χρηματοδότησε το ευρωπαϊκού επιπέδου θεματικό Μουσείο Μαρμαροτεχνίας.

Η διατήρηση, η διαχείριση και η ανάδειξη αυτής της πολιτισμικής ταυτότητας και κληρονομιάς ήταν οι λόγοι για τους οποίους η Κοινότητα Πανόρμου εξαιρέθηκε από τον ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑ Α΄. Λόγοι, οι οποίοι, όχι μόνο εξακολουθούν να υφίστανται, αλλά έχουν ισχυροποιηθεί και πολλαπλασιαστεί στο σύγχρονο περιβάλλον.

Επειδή επομένως :

το απόθεμα πολιτισμού, παράδοσης, Τέχνης και Ιστορίας διατηρήθηκε ζωντανό, η αυτόνομη και ορθολογική διαχείριση των κοινοτικών υποθέσεων από την εκάστοτε Κοινοτική Αρχή, συνέβαλε στην επίλυση των βασικών προβλημάτων στην περιοχή μας, η παντελής έλλειψη χρεών και υποχρεώσεων έναντι τρίτων και η προαιρετική υπαγωγή των δαπανών της Κοινότητας στον έλεγχο του Ελεγκτικού Συνεδρίου, αποδεικνύει και εγγυάται τη χρηστή οικονομική διαχείριση, η ενεργή συμμετοχή της στο Πανελλαδικό Δίκτυο Παράδοσης, Πολιτισμού και Κοινοτικού Βίου «των Ελλήνων οι Κοινότητες», αναδεικνύει και προαγάγει τα συγκριτικά φυσικά, ιστορικά και πολιτιστικά πλεονεκτήματα της περιοχής μας και, όλα τα ανωτέρω διασφαλίζουν μια πορεία προόδου και ανάπτυξης του τόπου, ενώ η συγχώνευσή της σε έναν νησιωτικό δήμο θα οδηγήσει την περιοχή μας σε οικονομική καθυστέρηση και πληθυσμιακή συρρίκνωση,

δηλώνουμε ότι δεν είμαστε διατεθειμένοι να προσυπογράψουμε το «τέλος της Ιστορίας» για την Ιστορική Κοινότητα Πανόρμου. Θα αγωνιστούμε να εισακουστεί από την Κυβέρνηση και τα Κόμματα η βούληση των κατοίκων, των δημοτών και των φίλων της, προκειμένου να συμπεριληφθεί στις ‘’εύλογες εξαιρέσεις’’ των νησιωτικών και ορεινών περιοχών του Κειμένου Διαβούλευσης του προγράμματος ‘’ΚΑΛΛΙΚΡΑΤΗΣ’’ και να παραμείνει ΑΝΕΞΑΡΤΗΤΗ στη νέα Αρχιτεκτονική της Τοπικής Αυτοδιοίκησης.


Ηλίας Τζαβελόπουλος
Πρόεδρος Κοινότητας Πανόρμου

Οι παραλίες της Ανδρου στην αίρεση των δημάρχων

Το υπουργείο Περιβάλλοντος προωθεί διάταγμα με κατεπείγουσες διαδικασίες


Του Γιωργου Λιαλιου http://news.kathimerini.gr/

Η προστασία του μοναδικού φυσικού κάλλους παράκτιων τοπίων της Ανδρου θα περνά μέσα από... τις όποιες μικροπολιτικές αποφάσεις των δημάρχων της! Αυτό το πρωτοφανές μοντέλο προτείνουν για την προστασία του νησιού οι υπηρεσίες του υπουργείου Περιβάλλοντος και μάλιστα με κατεπείγουσες διαδικασίες. Το σχετικό διάταγμα προτείνει ορισμένους χαλαρούς περιορισμούς σε μια ζώνη 350 μέτρων από τη θάλασσα, τους οποίους στη συνέχεια... αίρει, αφού δίνει τη δυνατότητα στους δήμους να τους τροποποιήσουν. Πρόκειται για μια χαμένη ευκαιρία -ενδεχομένως η τελευταία- να αποτραπεί η καταστροφή του νησιού από την υπερδόμηση, με δεδομένη την έκδοση περίπου 200-300 νέων οικοδομικών αδειών κατ' έτος...

Καίτοι σε μικρή απόσταση από την Αθήνα, η Ανδρος είχε καταφέρει όλα αυτά τα χρόνια να παραμείνει μακριά από το μοντέλο της άναρχης πολεοδομικής ανάπτυξης που ακολούθησαν πολλά από τα νησιά των Κυκλάδων και του Αργοσαρωνικού. Αποτέλεσμα -και θέλγητρο του νησιού- ήταν να διατηρήσει σε μεγάλο βαθμό την παραδοσιακή αρχιτεκτονική του, αλλά και το τοπίο του, όπου τις άγονες πλαγιές με τις «αμασές» (αναβαθμίδες) διαδέχονται ρυάκια, υγρότοποι και πυκνή βλάστηση. Ταυτόχρονα πολλές από τις διάσημες παραλίες του νησιού (Αχλα, Ατένι, Ζόρκος, Βόρη, Πίσω Γυάλια, Αποθήκες κ.ά.) παρέμειναν μακριά από το τρίπτυχο «ομπρέλα - καντίνα - πλαστική καρέκλα». Ολα αυτά έως πριν από μία δεκαετία.

Λόγω της αύξησης των οικιστικών/τουριστικών πιέσεων, στις αρχές της δεκαετίας του '90 ανατέθηκε η εκπόνηση ειδικής χωροταξικής μελέτης για το νησί. Ο κ. Κώστας Δασκαλάκης ήταν ανάμεσα στους μελετητές της. «Η μελέτη πρότεινε την απαγόρευση της δόμησης σε 12 ζώνες προστασίας στο νησί (περίπου το 2% της έκτασής του), αύξηση αρτιοτήτων και μια σειρά από μέτρα για να σωθεί η φυσιογνωμία του. Οταν το παρουσιάσαμε στην Ανδρο, οι αντιδράσεις των ντόπιων ήταν τέτοιες που χρειάστηκε... να με φυγαδεύσουν από το νησί!». Τη θέσπιση περιορισμών στην οικοδόμηση η τοπική κοινωνία αντιλήφθηκε ως ανάσχεση και όχι ως προϋπόθεση της ανάπτυξης και η μελέτη ουδέποτε έγινε νόμος του κράτους. Ωστόσο το κράτος επέβαλε αναστολή στη δόμηση στην παράκτια ζώνη, που ανανεωνόταν μέχρι πρότινος.

Η παρέμβαση του ΣτΕ ύστερα από προσφυγές κατοίκων ήταν η αφορμή για να προχωρήσει με κατεπείγουσες διαδικασίες η νέα πρόταση για τη δημιουργία Ζώνης Οικιστικού Ελέγχου (ΖΟΕ) σε όλη την παράκτια ζώνη και συγκεκριμένα σε βάθος 350 μέτρων από τη γραμμή του αιγιαλού. Στο σχέδιο Προεδρικού Διατάγματος στη ζώνη αυτή προτείνονται χαλαροί περιορισμοί στη δόμηση.

Στην ευχέρεια των δημάρχων

Την ίδια στιγμή επιτρέπονται στην παράκτια ζώνη... τα πάντα, δηλαδή κατοικίες, εστιατόρια, αναψυκτήρια, ξενοδοχεία κ.λπ. Και το χειρότερο, οι όποιοι περιορισμοί τίθενται στην... ευχέρεια των δημάρχων: «Η ρύθμιση θα ισχύσει μεταβατικά, μέχρι την ολοκλήρωση του σχεδιασμού σε τοπικό επίπεδο», αναφέρεται. Αντί, δηλαδή, τα πολεοδομικά σχέδια (που εκπονούνται κατ' εντολή των δήμων) να «ακολουθήσουν» τις κατευθύνσεις της ΖΟΕ, η ΖΟΕ θα αντικατασταθεί από αυτά! «Αυτά τα πράγματα είναι απαράδεκτα! Το να προστατεύσεις τις ωραιότερες παραλίες και τους υγρότοπους του νησιού δεν πρέπει να είναι θέμα του κάθε δημάρχου, που μπορεί... ο γείτονας ή ο ξάδερφός του να έχει κτήμα δίπλα στη θάλασσα!», λέει ο κ. Δασκαλάκης. «Η Ανδρος χρειάζεται καθορισμένες χρήσεις γης. Δεν μπορεί επί 20 χρόνια να λες ότι θα προστατεύσεις κάτι και μετά να το παρατάς!», εκτιμά ο κ. Γιώργος Δαρδανός, εκδότης και κάτοικος της Ανδρου. «Χρειάζεται άμεση και αυστηρή προστασία του ανδριώτικου τοπίου, ακόμα κι αν αυτό σημαίνει πως κάθε κομμάτι γης στο νησί δεν θα είναι απαραιτήτως και οικόπεδο. Σήμερα μπαίνουν μέσα οι μπουλντόζες και καταστρέφουν τα πάντα».

Χωματερή σε αρχαιολογικό χώρο στην Άνδρο!

της Μαριάννας Τζάννε http://www.protothema.gr/

Ούτε τις αποφάσεις του Συμβουλίου της Επικρατείας δεν σέβονται οι φορείς της Τοπικής Αυτοδιοίκησης της Ανδρου, συντηρώντας ένα απίστευτο οικολογικό και πολιτιστικό έγκλημα που αποτελεί δυσφήμιση για ένα από τα ομορφότερα νησιά των Κυκλάδων!

Αιτία είναι η αδιαφορία που επιδεικνύουν για τη μεταφορά της μοναδικής χωματερής του νησιού σε κηρυγμένο αρχαιολογικό χώρο στην περιοχή της Στρόφυλλας, στην οποία έχει ανακαλυφθεί η αρχαιότερη νεολιθική πόλη όχι μόνο στην Ελλάδα αλλά και σε ολόκληρη την Ευρώπη.

Η πόλη αυτή χρονολογείται στα 4500 π.Χ. με κτίρια που εκτείνονται σε 25 στρέμματα και με βραχογραφίες που ανακαλύφθηκαν το 1994 σε έκταση 250 τ.μ.

Αρχή επί Βουλγαράκη

Αυτό όμως δεν στάθηκε εμπόδιο για το υπουργείο Πολιτισμού και τον τότε υπουργό κ. Γιώργο Βουλγαράκη, ο οποίος ενέδωσε στις πιέσεις των τοπικών αρχόντων, δίνοντας παράταση ζωής στον ΧΥΤΑ ώσπου να βρεθεί εναλλακτική λύση.

Και επειδή στην Ελλάδα ουδέν μονιμότερο του προσωρινού, η χωματερή παραμένει στη θέση της και σιγοκαίει χειμώνα -καλοκαίρι, συγκεντρώνοντας απόβλητα κάθε λογής.

Είναι χαρακτηριστικό, όπως αναφέρουν κάτοικοι του νησιού στο protothema.gr, ότι στον χώρο, εκτός από τα οικιακά απορρίμματα, καταλήγουν απόβλητα του κέντρου υγείας και σφαγείων, δημιουργώντας μια από τις μεγαλύτερες εστίες μόλυνσης στο νησί!

Η τριτοκοσμική αυτή κατάσταση και η αδιαφορία του Συνδέσμου Δήμων και Κοινοτήτων του νησιού να πάρει μέτρα για τη διαχείριση των απορριμμάτων οδήγησε σε νέα προσφυγή στο ΣτΕ πριν από δύο χρόνια με σκοπό την ακύρωση της απόφασης Βουλγαράκη για την παραμονή κατά έναν χρόνο της χωματερής στον αρχαιολογικό χώρο.

Η υπόθεση εκδικάστηκε και το δικαστήριο εμφανίστηκε αρνητικό στη συνέχιση της λειτουργίας του ΧΥΤΑ, αλλά η απόφαση δεν έχει καθαρογραφεί εδώ και 1,5 χρόνο, παρατείνοντας το κακό!

Αξίζει να σημειωθεί πάντως ότι οι τρεις δήμοι της Ανδρου αψήφησαν και παλαιότερη απόφαση του Ανώτατου Δικαστηρίου, η οποία ακύρωνε κάθε παρέμβαση στον αρχαιολογικό χώρο.

Η προσφυγή των κατοίκων είχε γίνει το 1997 όταν οι δήμοι ζήτησαν την άδεια του υπουργείου Πολιτισμού προκειμένου να κατασκευάσουν τσιμεντένια ράμπα για να διευκολύνει το άδειασμα στον ΧΥΤΑ των απορριμματοφόρων.

Το σχέδιο είχε ακυρώσει το ΣτΕ αλλά έκτοτε το ΥΠΟΠ έδωσε διαδοχικές παρατάσεις και η κοροϊδία συνεχίζεται!…

Και λατομεία…

Σύμφωνα με τον κ. Δημήτρη Χέλμη, πολιτικό μηχανικό και κάτοικο του νησιού, η περιοχή του αρχαιολογικού χώρου αποτελεί διαχρονικό σκάνδαλο καθώς, εκτός από τη χωματερή, στον ίδιο χώρο λειτουργεί μονάδα σκυροδέματος και λατομεία!

«Αυτό είναι το τίμημα που πληρώνει το νησί για τη χρόνια αδιαφορία της Πολιτείας, που μόλις πρόσφατα ξύπνησε για να θεσπίσει Προεδρικό Διάταγμα με το οποίο θα καθορίζονται οι όροι δόμησης και οι χρήσεις γης στο νησί», επισημαίνει ο κ. Χέλμης.

Σχέδιο – πιλότος για τη δόμηση στις Κυκλάδες

της Μαριάννας Τζάννε http://www.protothema.gr/

Φρένο στην τσιμεντοποίηση των Κυκλάδων με στόχο την προστασία του παράκτιου φυσικού πλούτου, από την άναρχη δόμηση επιχειρεί η υπουργός Περιβάλλοντος Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής κυρία Τίνα Μπιρμπίλη, με το νέο σχέδιο νόμου για την ανάσχεση της δόμησης στο νησί της Άνδρου.

Το σχέδιο, το οποίο δόθηκε για διαβούλευση παραμονές Χριστουγέννων, αντιμετωπίζει προβλήματα που χρονίζουν στο κυκλαδίτικο νησί και αποτελεί την άμεση απάντηση του υπουργείου στην πρόσφατη απόφαση του ΣτΕ.

Το Νοέμβριο του 2009, το Ανώτατο Δικαστήριο έκρινε ότι δεν μπορεί να παγώσει η οικοδομική δραστηριότητα για περισσότερα από τρία χρόνια, βάζοντας τέλος στην αναστολή οικοδομικών εργασιών που έδινε το πρώην ΥΠΕΧΩΔΕ τα τελευταία πέντε χρόνια για την Άνδρο εξαιτίας της καθυστέρησης στην έκδοση του σχετικού Προεδρικού Διατάγματος.

Το σχέδιο νόμου, αποτελεί την πρόταση του ΥΠΕΚΑ για τον καθαρισμό «Ζώνης Οικιστικού Ελέγχου» και θωρείται δείγμα των προθέσεων της νέα υπουργού που όπως έχει δηλώσει πρέπει να μπει τέλος στη λογική να χτίζεται κάθε γωνιά του νησιωτικού μας πλούτου. Η Άνδρος, μαζί με άλλα νησιά των Κυκλάδων όπως η Πάρος, η Μύκονος, η Σαντορίνη, η Νάξος κ.α αποτελούν τα τελευταία χρόνια θύματα μίας στρεβλής ανάπτυξης που έχει καλύψει με τσιμέντο κάθε σπιθαμή παράκτιας γης, πεδιάδας και βουνών, προς όφελος μικρών και μεγάλων τουριστικών συμφερόντων.

Η ένταση της δόμησης των Κυκλάδων ξεκίνησε μετά την δεκαετία του ΄70 και όπως αποδεικνύουν τα στοιχεία μελέτης της κυρίας Όλγας Καραγιάννη στην ηλεκτρονική έκδοση «Εύπλοια» του δικτύου των οικολογικών οργανώσεων του Αιγαίου, είναι η μεγαλύτερη από κάθε άλλη νησιωτική περιοχή της Ελλάδας.

Με βάση τα στοιχεία της απογραφής της Εθνικής Στατιστικής Υπηρεσίας του 2001 που έγινε η απογραφή του κτιριακού αποθέματος και επεξεργάστηκε η κυρία Καραγιάννη, το 46% των συνολικών κτιρίων στις Κυκλάδες δομήθηκαν μετά το 1970, ενώ το 33% μετά το 1980. Τα ίδια στοιχεία αποδεικνύουν ότι την περίοδο 1997-2006, εγκρίνονται σε ετήσια βάση η κατασκευή 3.000 περίπου νέων κατοικιών, χωρίς να συμπεριλαμβάνονται τα κτίσματα για άλλες επαγγελματικές χρήσεις.

Ακόμη ο ρυθμός δόμησης στις Κυκλάδες, βάσει της ετήσιας οικοδομικής δραστηριότητας 1997-2006, είναι μεγαλύτερος από όλους τους νομούς του Αιγαίου. Χαρακτηριστικά το 2004, οι Κυκλάδες είχαν 3.079 νέες κατοικίες, έναντι 2.366 των Δωδεκανήσων και το 2005, 3.610 έναντι 3.427. Πρωταγωνιστικό ρόλο στη δόμηση έχουν κατά σειρά τα νησιά Πάρος, Σύρος, Σαντορίνη, Νάξος, Μύκονος, Τήνος, Άνδρος, Τζιά, Μήλος και Αντίπαρος.

Τι προβλέπει το ΠΔ της Άνδρου

Η διαβούλευση για το σχέδιο ΠΔ για την Άνδρο προβλέπεται να ολοκληρωθεί σε ένα μήνα, συγκεντρώνοντας μέχρι στιγμής θετικά σχόλια από επαγγελματίες του χώρου αλλά και τους τρεις δήμους του νησιού όπου έχουν ξεκινήσει να το επεξεργάζονται.

Η ρύθμιση θα ισχύει μεταβατικά μέχρι την ολοκλήρωση του σχεδιασμού σε τοπικό επίπεδο με την εκπόνηση των ΓΠΣ- ΣΧΟΑΠ.

Από τα βασικά σημεία του σχεδίου ξεχωρίζουν:

1)Η προστασία της παράκτιας ζώνης του νησιού σε απόσταση 350 μέτρων από την καθορισμένη γραμμή του αιγιαλού και η απαγόρευση της δόμησης σε απόσταση μικρότερη από τα 100 μέτρα από τον αιγιαλό, έναντι 20μ έως 50 μ. που ίσχυε ως σήμερα. Σε οικόπεδα που έχουν πρόσωπο σε ακτές, η δόμηση επιτρέπεται μόνο εφόσον γίνει καθορισμός αιγιαλού και παραλίας.

2) Ορίζεται κατώτερο όριο αρτιότητας και κατάτμησης για τα τουριστικά καταλύματα τα 15 στρέμματα, με την δομήσιμη επιφάνεια να ανέρχεται σε 150 μέτρα από 200 που είναι σήμερα. Διατηρούνται τα 4 στρέμματα για οικόπεδα που είναι αδειοδοτημένα και προορίζονται για κατοικία, μέχρι την έκδοση της απόφασης. Ο μέγιστος αριθμός των ορόφων ορίζεται σε δύο πλην γεωργικών αποθηκών που είναι ισόγειες.

3) Καταργούνται οι παρεκκλίσεις στην εκτός σχεδίου δόμηση, καθώς επίσης και η δόμηση σε περιοχές προστασίας της φύσης. Μέχρι σήμερα η δόμηση επιτρεπόταν σε οικόπεδα ακόμη και 750 τ.μ εφόσον είχαν πρόσοψη σε δημόσιο ή επαρχιακό δρόμο.

4) Απαγορεύεται η διάνοιξη ή κατάργηση νέων δρόμων κοντά σε παραλίες βάζοντας τέλος στην τακτική των τοπικών αρχόντων να ανοίγουν δρόμους ανάλογα με τις υποδείξεις των συμφερόντων. Στην πρόταση αναφέρεται ότι η διάνοιξη δρόμων θα γίνεται σε απόσταση 350 μέτρων από τον αιγιαλό και στο πλαίσιο συνολικού σχεδιασμού.

«Φρένο» από το ΣτΕ στη δόμηση της Μυκόνου

Το Ε' Τμήμα του Συμβουλίου της Επικρατείας ακύρωσε μερικές διατάξεις Προεδρικού Διατάγματος του τέως ΥΠΕΧΩΔΕ για καθορισμό Ζώνης Οικιστικού Ελέγχου (20Ε), καθορισμό κατωτάτων ορίων κατάτμησης και λοιπών όρων και περιορισμών δόμησης στις εκτός εγκεκριμένου ρυμοτομικού σχεδίου και εκτός ορίων οικισμών προϋφισταμένων του 1923 στην περιοχή του δήμου Μυκόνου.

Στο ΣτΕ είχαν προσφύγει ο δήμος Μυκόνου, η «Ελληνική Εταιρεία για την Προστασία του Περιβάλλοντος και της Πολιτιστικής Κληρονομιάς» και κάτοικοι του νησιού, οι οποίοι για διαφορετικούς λόγους ο καθένας ζητούσαν να ακυρωθεί το εν λόγω διάταγμα.

Σύμφωνα με τις αποφάσεις, απαγορεύθηκε η κατά παρέκκλιση δυνατότητα δόμησης σε παραλιακές τοποθεσίες της Μυκόνου, σε οικόπεδα με μειωμένη επιφάνεια, σε περιοχές ιδιαιτέρου φυσικού κάλλους κλπ, ενώ απαγορεύθηκε και η ανέγερση αποθηκών, στάβλων κλπ που μετά την έκδοση της οικοδομικής άδειας μετατρέπονται σε κατοικίες.

Στις αποφάσεις αναφέρεται ότι περιορισμοί που τίθενται με το διάταγμα για την ανέγερση κατοικιών δεν είναι αντίθετοι στις συνταγματικές επιταγές για την προστασία της ιδιοκτησίας των πολιτών, αλλά ούτε προσκρούουν οι περιορισμοί αυτοί στην Ευρωπαϊκή Σύμβαση Δικαιωμάτων του Ανθρώπου.

Τέλος, αναφέρουν ότι σε περίπτωση που οι ιδιοκτήτες οικοπέδων θεωρούν ότι οι πολεοδομικοί περιορισμοί έχουν ως αποτέλεσμα «την ουσιώδη στέρηση της χρήσης της ιδιοκτησίας τους», έχουν τη δυνατότητα να αξιώσουν αποζημίωση από το Δημόσιο.

Newsroom ΔΟΛ, με πληροφορίες από ΑΠΕ-ΜΠΕ

Ελληνικά τοπία και αντιφάσεις

Του ΘΥΜΙΟΥ ΠΑΠΑΓΙΑΝΝΗ* http://www.enet.gr/

Ζούμε σε μια περίοδο δραματικών παγκόσμιων και εθνικών κρίσεων, τις οποίες τείνουμε να αντιμετωπίζουμε χωρίς ορθολογισμό -σε συλλογικό και προσωπικό επίπεδο- μέσα από ένα πλέγμα απροσδόκητων αλλά παγιωμένων αντιφάσεων, που εκφράζουν την έλλειψη συνέπειας και συνέχειας. Τα παραδείγματα είναι αμέτρητα, αλλά θα επικεντρωθούμε σε ένα μόνο: στα ελληνικά τοπία.
Είναι γνωστό ότι ο Ελληνας συνδέεται άρρηκτα και βιωματικά με τον τόπο του και την ύπαιθρο. Μεγάλο τμήμα της ψυχαγωγίας του σχετίζεται με την ύπαιθρο, μέσα από σχετικά αθλήματα (όπως η ορειβασία, το κολύμπι, το σκι και τόσα άλλα), αλλά και μέσα από απλές εκδρομές προς πατρογονικά χωριά ή περιοχές με ενδιαφέρον φυσικό περιβάλλον. Αλλά και μια κύρια οικονομική δραστηριότητα του τόπου μας, ο τουρισμός, επηρεάζεται καίρια από το φυσικό και ανθρωπογενές περιβάλλον. Μέσα στον σκληρότατο διεθνή ανταγωνισμό για την προσέλκυση επισκεπτών, η χώρα μας διατηρούσε μέσα από τη φύση, τα πολιτιστικά κατάλοιπα και τα τοπία της ισχυρό συγκριτικό πλεονέκτημα.

Ο πλούτος αυτός της χώρας έγινε γνωστός παγκόσμια μέσα από τα σχέδια και τα κείμενα των ξένων περιηγητών ήδη από τον 15ο αιώνα. Σε πιο πρόσφατες εποχές, μελέτες και δημοσιεύσεις τεκμηρίωσαν αδιάψευστα τις παραμέτρους αυτού του πλούτου. Η πλούσια βιολογική ποικιλότητα -συγκρίσιμη στην Ευρώπη μόνο με αυτή της Ισπανίας- οφειλόταν στη θέση του ελληνικού χώρου, τη γεωμορφολογία του αλλά και τις παραδοσιακές ανθρώπινες δραστηριότητες. Οι δραστηριότητες αυτές, κυρίως στον πρωτογενή τομέα, διαμόρφωσαν μέσα από τους αιώνες τα χαρακτηριστικά ελληνικά τοπία, που εμπλουτίστηκαν από ιστορικούς οικισμούς, αρχαιολογικούς χώρους και μνημεία, εξωκλήσια και μοναστήρια, δημιουργώντας σύνολα στον χώρο εξαιρετικής αισθητικής και έλξης για τον επισκέπτη -Ελληνα και ξένο.

Σε μια χώρα με κάποιο βαθμό αναπτυξιακού ορθολογισμού -και δεν αναφέρομαι στις αρχές της αειφορίας που δεσμεύουν τα κράτη-μέλη της Ευρωπαϊκής Ενωσης- η διαφύλαξη και συνετή διαχείριση αυτών των εξαιρετικά πολύτιμων πόρων θα αποτελούσε απαίτηση της κοινωνίας και προτεραιότητα για τις τοπικές, περιφερειακές και εθνικές αρχές.

Στην Ελλάδα όμως του 21ου αιώνα επικρατούν οι γνωστές αντιφάσεις.

Μια περιοδεία στα περισσότερα σημεία της επικράτειας προσδίδει μιαν ομοιόμορφα θλιβερή εικόνα. Πρώτη εντύπωση αποτελεί η ένταση της αστικοποίησης σε όλα τα τμήματα του ελληνικού χώρου. Από τα συνεχώς επεκτεινόμενα αστικά κέντρα ξεκινούν πλοκάμια δόμησης κατά μήκος των οδικών αξόνων, που τείνουν να υλοποιήσουν τη Μεγαλούπολη του Κωνσταντίνου Δοξιάδη από Αθήνα έως Θεσσαλονίκη. Ακόμη και στα νησιά, οι παραδοσιακοί οικισμοί χάνουν το αρχικό τους σχήμα και απλώνονται αλώνοντας τον υπαίθριο χώρο. Η Μύρινα της Λήμνου και η Απολλωνία της Σίφνου αποτελούν χαρακτηριστικά παραδείγματα. Παράλληλα, η εκτός σχεδίου δόμηση επιτρέπει τη διασπορά κτισμάτων παντού, όπου υπάρχουν ιδιοκτησίες τεσσάρων -ή και λιγότερων- στρεμμάτων. Πολλά από τα κτίσματα αυτά τοποθετούνται σε κορυφές λόφων ή άλλων εξάρσεων, για να έχουν καλύτερη θέα οι ένοικοί τους ή για να προβάλλουν την προβληματική τους προσωπικότητα, με τίμημα την οριστική αλλοίωση του τοπίου και των κορυφογραμμών που το χαρακτηρίζουν. Τη νύχτα, το τοπίο σε πολλές ελληνικές περιοχές (όπως στην Αργολίδα, τη Θεσσαλία ή τη Δυτική Μακεδονία) είναι κατάφωτο, με ελάχιστες σκοτεινές κηλίδες, επιβεβαιώνοντας έτσι την εξάπλωση της δόμησης. Αλλωστε έχουμε και τη μοναδική περίπτωση τουριστικού νησιού -της Μυκόνου- που παρουσιάζει πλήρη και συνεχή δόμηση με ελάχιστους πλέον ελεύθερους χώρους.

Ακολουθεί η ρύπανση. Στερεά απορρίμματα και χωματερές υπάρχουν παντού, μαζί με εγκαταλειμμένα οχήματα, ερειπωμένα κτίρια και μπάζα, ακόμη και μέσα στον Εθνικό Δρυμό Πρεσπών ή πλάι στον υγρότοπο του Μούδρου στη Λήμνο, πίσω από το τοπικό αεροδρόμιο. Το ίδιο θλιβερή είναι η κατάσταση στα ποτάμια και τις λιμνοθάλασσες, με απόρριψη σκουπιδιών και ρύπανση των υδάτων. Παράδειγμα -προς αποφυγή- οι ποταμοί Αλιάκμων, Λουδίας και Γαλλικός κοντά στη Θεσσαλονίκη, καθώς και περιοχές της λιμνοθάλασσας του Μεσολογγίου.

Προχωρώντας ενδότερα αντιλαμβάνεται κανείς και τις μεγάλες επιπτώσεις των δημόσιων έργων στα τοπία. Γνωρίζαμε βέβαια από προηγούμενες δεκαετίες τις καταστροφές που προκάλεσαν στο ορεινό φυσικό περιβάλλον το υδροηλεκτρικό έργο Θησαυρού στον Νέστο και το φράγμα της Μεσοχώρας στη Νότια Πίνδο. Σήμερα όμως κατασκευάζονται χρήσιμοι ίσως αυτοκινητόδρομοι -όπως η Εγνατία Οδός- χωρίς να εκτελούνται ταυτόχρονα τα παράλληλα περιβαλλοντικά έργα καθαρισμών, διαμορφώσεων τοπίου και φυτεύσεων.

Υπάρχουν και άλλες ήσσονος σημασίας πτυχές που υποβαθμίζουν τα ελληνικά τοπία, όπως οι πανταχού παρούσες διαφημιστικές πινακίδες, η έλλειψη επιμέλειας του χώρου από τις τοπικές αρχές, η χαμηλότατη ποιότητα της αισθητικής των περισσότερων κτισμάτων και άλλα πολλά. Αποτελούν συνέπειες έλλειψης παιδείας και κοινωνικής συνοχής, υπερβολικής εκμετάλλευσης των πάντων και μιας ιδιότυπης αδιαφορίας.

Πού βρίσκεται όμως η πολιτεία και τα όργανά της σε όλα αυτά; Τα υπουργεία με τις αρμόδιες υπηρεσίες, οι περιφερειακές αρχές, τα όργανα της τοπικής αυτοδιοίκησης έχουν όλα τμήμα της ευθύνης για την αποκαρδιωτική κατάσταση του ελληνικού χώρου και για την υποβάθμιση των τοπίων. Δεν πρέπει όμως να ξεχνάμε τη ρήση: «Τοιούτος έπρεπεν αυτοίς αρχιερεύς». Σε μια δημοκρατική κοινωνία -όπως η Ελλάδα- καλώς ή κακώς οι διοικούντες υπηρετούν και εκφράζουν τη βούληση των ψηφοφόρων που τους εκλέγουν ή τους καταψηφίζουν με κάποια χρονική υστέρηση. Αρα το πρόβλημα δεν είναι μόνο πολιτικό ή διοικητικό, αλλά αφορά τη στάση και τις επιθυμίες ολόκληρης της ελληνικής κοινωνίας.

Είναι προφανές ότι η στάση αυτή της κοινωνίας προς το περιβάλλον και τα τοπία μεταβάλλεται. Η άφρων επιδίωξη πλουτισμού και η υπερβολική κατανάλωση αρχίζει να υποκαθίσταται από την απαίτηση για καλύτερη ποιότητα ζωής και για υγιέστερες συνθήκες διαβίωσης, ανάμεσα τουλάχιστον σε κάποια τμήματα της κοινωνίας. Οι επιπτώσεις της οικονομικής κρίσης αλλά και της υπερθέρμανσης του πλανήτη απειλούν πλέον τα επικρατούντα πρότυπα ζωής και αποτελούν κίνητρα για την αναζήτηση νέων. Οταν οι κοινωνικές αυτές διεργασίες γενικευθούν, θα γίνουν αντιληπτές ακόμη και από το ελληνικό πολιτικό κατεστημένο, που θα αναγκαστεί να υιοθετήσει κάποια θετικά μέτρα, ξεπερνώντας τις αντιφάσεις.

Ενα πρώτο βήμα -και μάλιστα χωρίς πολιτικό κόστος- θα είναι η κύρωση της Ευρωπαϊκής Συνθήκης για το Τοπίο, που εκκρεμεί για άγνωστους λόγους από το 2001, οπότε υπογράφτηκε η Συνθήκη από τη χώρα μας. Ηταν επομένως θετικότατη ενέργεια στο τέλος Μαρτίου, η κατάθεση στο Κοινοβούλιο από το ΥΠΕΧΩΔΕ σχεδίου νόμου για την κύρωση της Συνθήκης αυτής, καθώς και οι εύστοχες δηλώσεις του αρμόδιου υπουργού. Φτάνει στη συνέχεια να υπάρξει η πολιτική βούληση για την υλοποίηση των διατάξεων της Συνθήκης.

Δυσκολότερη -αλλά απολύτως αναγκαία- ακολουθεί η κατάργηση της εκτός σχεδίου δόμησης. Θα κτίζει κανείς εκεί που τα πολεοδομικά σχέδια το επιτρέπουν, προστατεύοντας έτσι από τη διάσπαρτη δόμηση τις φυσικές και αγροτικές περιοχές.

Θα χρειαστεί βέβαια να βελτιωθεί ο χωροταξικός και πολεοδομικός σχεδιασμός σε όλα τα επίπεδα, από το εθνικό στο τοπικό, καθώς και τα ειδικά χωροταξικά σχέδια για επί μέρους τομείς όπως η μεταποίηση, ο τουρισμός και οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας. Παράλληλα, θα πρέπει να εκσυγχρονιστούν οι υπερβολικά χρονοβόρες διαδικασίες διαβουλεύσεων, εγκρίσεων και θεσμοθετήσεων των σχεδίων αυτών (σήμερα η έγκριση του πολεοδομικού σχεδιασμού ενός μικρού δήμου μπορεί να διαρκέσει τέσσερα με πέντε έτη). Και βέβαια θα απαιτηθούν οι μηχανισμοί -και οι αντίστοιχοι πόροι- για την υλοποίηση του χωρικού σχεδιασμού.

Τελικά η πρόκληση είναι χρονική. Ο κοινωνικός μετασχηματισμός, η επακόλουθη πολιτική αλλαγή και η λήψη θετικών μέτρων για το περιβάλλον και τα τοπία που αρχίζει να διαφαίνεται, θα προλάβει άραγε να αποτρέψει τη συνολική τους υποβάθμιση ή και καταστροφή; Ο μόνος τρόπος να δώσει κανείς μιαν αισιόδοξη απάντηση στο καίριο αυτό ερώτημα είναι με την απόφαση να εργαστούμε όλοι για την επίτευξη της επιθυμητής αλλαγής, αίροντας τις κοινωνικές αντιφάσεις.

* Αρχιτέκτων

Εγκαίνια για την «ανανεωμένη» πλατεία Μοναστηρακίου

Στο κοινό παραδόθηκε η «ανανεωμένη» πλατεία Μοναστηρακίου, μετά από πολλές καθυστερήσεις. Τα βλέμματα συγκεντρώνει το πολύχρωμο ψηφιδωτό δάπεδο και η αρχαία κοίτη του Ηριδανού που αποκαλύφθηκε σε βάθος έξι μέτρων.

Ο υπουργός Πολιτισμού Μιχάλης Λιάπης κάλεσε τους Αθηναίους να αξιοποιήσουν, αλλά και να προστατεύσουν την πλατεία, σεβόμενοι την παράδοση, την ιστορία του και την ιδιαίτερη φυσιογνωμία του.

Από την πλευρά του, ο δήμαρχος Αθηναίων Νικήτας Κακλαμάνης είπε: «Θα γίνουμε εν ανάγκη και κακοί, προκειμένου να προστατεύσουμε την ευταξία και την καθαριότητα. Θέλω από τώρα να στείλω το μήνυμα πως ό,τι ήξεραν και θυμόντουσαν οι συμπαθείς κατά τα άλλα γύρω καταστηματάρχες πρέπει να το ξεχάσουν.

»Τραπεζοκάθισμα δεν θα βγει ούτε ένα πάνω στην πλατεία, και βεβαίως, προσυπογράφω και εγώ την έκκληση του υπουργού, ότι δεν φτάνει η αστυνόμευση από τον Δήμο. Εκείνο που πρέπει να συμβεί είναι οι ίδιοι οι συμπολίτες μας και οι επισκέπτες να σεβαστούν το χώρο».

Ο βουλευτής του ΠΑΣΟΚ Κώστας Καρτάλης, σε ανακοίνωσή του, κατηγόρησε την κυβέρνηση ότι «δεν σέβεται το χρόνο και τις ανάγκες των πολιτών και της πόλης».

Αναφέρει ότι η πλατεία Μοναστηρακίου παραδίδεται στο κοινό μετά από 4 χρόνια καθυστέρησης.

«Δυστυχώς η καθυστέρηση δεν έφερε καλύτερα αποτελέσματα. Η ανάπλαση της Πλατείας ολοκληρώθηκε με σημαντικές εκπτώσεις, καθώς δεν προωθήθηκε το πρόγραμμα βελτίωσης των προσόψεων των γύρω κτιρίων, δεν προκρίθηκε η πρόσβαση στην αρχαία κοίτη του ποταμού Ηριδανού, δεν τοποθετήθηκαν οι κύβοι-καθιστικά στα δέκα δέντρα της πλατείας, δεν κατασκευάστηκε το πεζούλι που θα οριοθετούσε την πλατεία από τα γειτονικά εστιατόρια (περιορίζοντας έτσι την επέλαση των τραπεζοκαθισμάτων), αλλά και δεν έγινε η κρήνη που θα λειτουργούσε ως υπόμνηση του Κάτω Σιντριβανιού που υπήρχε στην πλατεία» πρόσθεσε.

Υπενθυμίζεται ότι η ανάπλαση της πλατείας κόστισε περίπου 3.200.000 ευρώ.

Newsroom ΔΟΛ

Η πρώτη νίκη ενάντια στο Χωροταξικό του Τουρισμού

εξώφυλλο Περιοδικού Γαλέρα, Τεύχος Δεκεμβρίου 2008

Μετά από τη μαζική αντίδραση 10 περιβαλλοντικών οργανώσεων* (Αρκτούρος, ΑΡΧΕΛΩΝ, ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ Περιβάλλοντος και Πολιτισμού, Ελληνική Εταιρία Προστασίας της Φύσης, Ελληνική Ορνιθολογική Εταιρεία, Καλλιστώ, Μεσόγειος SOS, Mom, Greenpeace, WWF), κοινωνικών φορέων (Ξενοδοχειακό Επιμελητήριο, ΠΑΣΕΓΕΣ, ΓΕΣΕΕ, ΓΕΣΕΒΕΕ, ΤΕΕ, ΣΕΠΟΧ, ΣΑΔΑΣ, ΓΕΩΤΕΕ)*, πολιτικών κομμάτων και χιλιάδων πολιτών, το ΥΠΕΧΩΔΕ αιφνίδια χθες ανέβαλε επ’αόριστον την προγραμματισμένη για σήμερα ψηφοφορία στο Εθνικό Συμβούλιο Χωροταξίας για το Χωροταξικό του Τουρισμού.

Ο αγώνας είναι δριμύς, τα συμφέροντα είναι τεράστια και οι πιέσεις προκειμένου να επιτραπεί μέσα από το Χωροταξικό η αλλεπάλληλη διάσπαρτη δόμηση τουριστικών χωριών σε όλη την Ελλάδα και ιδιαίτερα στα νησιά και στις ακτές με επιδότηση έως και 50% και πολλαπλάσια δόμηση από ότι επιτρεπόταν έως σήμερα θα συνεχιστούν και θα κλιμακωθούν.

Βοήθησε και εσύ να μην τσιμεντωθούν οι ακτές και τα νησιά μας
Υπόγραψε για την απόσυρση του Χωροταξικού: http://www.diktioaigaiou.gr/contents/chorotaxiko.php?lang=1

Μάθε περισσότερες πληροφορίες: http://www.diktioaigaiou.gr/contents/draseis.php?kkid=78&kid=63&action=show&m1=4&lang=1


*στο Χωροταξικό του Τουρισμού αντιδρούν δεκάδες ακόμη περιβαλλοντικές οργανώσεις και κοινωνικοί φορείς, εδώ αναφέρονται αυτοί που ψηφίζουν στο Εθνικό Συμβούλιο Χωροταξίας


Κρίτων Αρσένης
Υπεύθυνος Περιβαλλοντικής Πολιτικής και Προγράμματος «ΑΕΙΦΟΡΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ»
ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ Περιβάλλοντος και Πολιτισμού

Δέκα οικολογικές οργανώσεις: «Πάρτε πίσω τον τσιμεντονόμο σας»

Τσιμεντοποίηση των εκτός σχεδίου περιοχών και των ακτών με την παροχή επιπλέων μ2 σε τουριστικές μονάδες τεράστιων μεγεθών προβλέπει η πρόταση για το νέο χωροταξικό τουρισμού. Εικ. Βουρνή Τήνου

Επαχθές για την ευημερία των τοπικών κοινωνιών, τη βιωσιμότητα και το περιβάλλον είναι στο σύνολό του το νέο σχέδιο ειδικού χωροταξικού του ΥΠΕΧΩΔΕ για τον τουρισμό, σύμφωνα με δέκα οικολογικές οργανώσεις που ζητούν την απόσυρση της «πρότασης τσιμεντοποίησης».

Τουρισμός για την ηγεσία του υπουργείου σημαίνει: κτιριακά συγκροτήματα, παραθεριστικές κατοικίες με μεγάλους συντελεστές δόμησης. Αν δεν το γνωρίζατε, οι «δέκα» σάς το θέτουν υπ' όψιν συνοψίζοντας τους λόγους της διαφωνίας τους για το χωροταξικό.

- Αυξάνει, ενώ θα έπρεπε να μειώνει, την εκτός σχεδίου δόμηση πέριξ των ορίων οικισμού που δεν έχουν ως κύρια χρήση τον τουρισμό ή είναι ορεινές.

- Διατηρεί το σημερινό απαράδεκτα χαμηλό όριο των 50 μέτρων απόστασης από τον αιγιαλό για οικοδόμηση, παρά τη σχετική νομολογία του Συμβουλίου της Επικρατείας και τις αναμενόμενες επιπτώσεις στην παράκτια ζώνη.

- Χωροθετεί τεράστιες τουριστικές εγκαταστάσεις διάσπαρτα και σε εκτός σχεδίου περιοχές με βάση τους νόμους της αγοράς και όχι με γνώμονα την ανάγκη προστασίας του κυριοτέρου τουριστικού προϊόντος μας, που είναι το φυσικό περιβάλλον.

- Δεν εισάγει καμία απολύτως ρύθμιση για την ποιότητα των κτιρίων, ειδικά στις προστατευόμενες περιοχές.

- Επιμένει στη δόμηση 5 ανώνυμων βραχονησίδων και

- Στην περαιτέρω αύξηση της χωρητικότητας των τουριστικά αναπτυγμένων περιοχών, χωρίς καμία αναφορά στην ανάγκη καθορισμού ορίων ανάπτυξης με βάση τη φέρουσα ικανότητα των περιοχών αυτών.

- Επίσης αγνοεί προκλητικά την απόλυτη ανάγκη επιστημονικού υπολογισμού και σεβασμού της συνολικής φέρουσας ικανότητας των προς τουριστική εκμετάλλευση περιοχών.

- Αντιμετωπίζει τον τουρισμό ως μια δραστηριότητα που σχετίζεται κυρίως με κατασκευές κ.λπ. κ.λπ.

Οι δέκα που υπογράφουν είναι: Αρκτούρος, ΑΡΧΕΛΩΝ, Ελληνική Εταιρεία Περιβάλλοντος και Πολιτισμού, Ελληνική Εταιρεία Προστασίας της Φύσης, Ελληνική Ορνιθολογική Εταιρεία, Καλλιστώ, Δίκτυο ΜΕΟΓΕΙΟΣ SOS, MOm-Εταιρεία Μελέτης και Προστασίας της Μεσογειακής Φώκιας, Greenpeace και WWF Ελλάς.

* Την υπηρετική σχέση του ΥΠΕΧΩΔΕ με τα μεγάλα συμφέροντα του real estate κεφαλαίου και της τουριστικής μονοκαλλιέργειας εκφράζει το σχέδιο για τον τουρισμό του υπουργείου, επισημαίνει μεταξύ άλλων ο Μάκης Σταύρου, πρόεδρος του ελληνικού δικτύου «friends of nature».

ΦΙΛΗΣ ΚΑΪΤΑΤΖΗΣ
www.enet.gr

Δεν ακολουθούμε το «ισπανικό μοντέλο» δόμησης (???)

Γιωργος Λιαλιος www.kathimerini.gr

Τη δυνατότητα μεταβολών στις ρυθμίσεις του ειδικού χωροταξικού του τουρισμού, μετά τη... θέσπισή του, προβάλλει πλέον το ΥΠΕΧΩΔΕ ως επιχείρημα στους διαφωνούντες. Με αφορμή την έναρξη της διαδικασίας διαβούλευσης στο Εθνικό Συμβούλιο Χωροταξίας, ο υπουργός ΠΕΧΩΔΕ, Γ. Σουφλιάς, υπεραμύνθηκε των περιβαλλοντικών μέτρων του σχεδίου, ενώ αποκήρυξε για ακόμα μια φορά το «ισπανικό μοντέλο» δόμησης, με το οποίο συγκρίνεται το επίμαχο σχέδιο.

Το σχέδιο του ειδικού χωροταξικού για τον τουρισμό προωθήθηκε χθες στο Εθνικό Συμβούλιο Χωροταξίας προκειμένου να γνωμοδοτήσει. Ο υπουργός ΠΕΧΩΔΕ υπερασπίστηκε χθες τον φιλοπεριβαλλοντικό χαρακτήρα του σχεδίου, απορρίπτοντας ως «ανυπόστατες» τις κατηγορίες ότι προωθεί το μοντέλο που οδήγησε στην τσιμεντοποίηση των ακτών της Ισπανίας. «Το σχέδιο μεριμνά για την προστασία του περιβάλλοντος και την αναβάθμιση του αστικού και εξωαστικού χώρου», ανέφερε. Μάλιστα, ζήτησε από τους διαφωνούντες στο Συμβούλιο να συνηγορήσουν υπέρ της θέσπισής του, καθώς «το σχέδιο θα αξιολογείται ανά διαστήματα ώστε να αναπροσαρμόζεται».

Ωστόσο, οι αντιδράσεις απέναντι στο σχέδιο συνεχίζονται. Μετά το ΠΑΣΟΚ, ήρθε χθες η σειρά του Συνασπισμού: «Oι μόνοι που το αποδέχονται είναι οι μεγάλες κατασκευαστικές τουριστικές και real estate επιχειρήσεις, αφού ο κύριος κορμός του ειδικού χωροταξικού είναι η προώθηση της μεγάλης κλίμακας δόμησης της παραθεριστικής κατοικίας σε όλη την Ελλάδα, τα νησιά, την παράκτια ζώνη», ανέφερε ανακοίνωση του Tμήματος Περιφερειακής Ανάπτυξης και Χωροταξίας.

Πολλές είναι και οι αντιδράσεις από την πλευρά των επιστημόνων. «Το ειδικό χωροταξικό του τουρισμού προωθεί ένα είδος νέων τουριστικών υποδομών, πίσω από τις οποίες κρύβεται η πώληση παραθεριστικής κατοικίας», λέει στην «Κ» η πολεοδόμος κ. Μάρθα Χουσιανάκου, εκπρόσωπος του Συλλόγου Πολεοδόμων - Χωροτακτών (ΣΕΠΟΧ) στο Συμβούλιο. «Πρόκειται για ένα σχέδιο εξαιρετικά επικίνδυνο, που καταβαραθρώνει τη βιώσιμη ανάπτυξη. Οι μόνοι που το υποστηρίζουν εκτός από το ΥΠΕΧΩΔΕ είναι οι κατασκευαστικές εταιρείες και το real estate». «Το χωροταξικό του τουρισμού παραδίδει νησιά και παράκτια ζώνη στα κτηματομεσιτικά συμφέροντα», λέει στην «Κ» ο κ. Κρίττων Αρσένης, εκπρόσωπος στο Συμβούλιο της Ελληνικής Εταιρείας Περιβάλλοντος και Πολιτιστικής Κληρονομιάς. «Το νέο σχέδιο θα υποβαθμίσει βίαια το τοπίο και το περιβάλλον».


ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΟΛΟΓΙΑ ΚΑΤΑ ΤΟΥ ΕΙΔΙΚΟΥ ΧΩΡΟΤΑΞΙΚΟΥ ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ ΣΤΟ http://www.diktioaigaiou.gr

ΕΠΙΣΗΣ ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΥΤΟ


ΥΠΟΓΡΑΨΤΕ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΡΓΗΣΗ ΤΟΥ ΕΙΔΙΚΟΥ ΧΩΡΟΤΑΞΙΚΟΥ ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ ΕΔΩ